Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 1 trang 53 SGK Ngữ văn 7

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm đọc một số câu tục ngữ, truyện ngụ ngôn và truyện khoa học viễn tưởng. Ghi vào nhật kí đọc sách những thông tin và ý tưởng cơ bản từ các văn bản đã đọc.

Gợi ý trả lời

Đọc mở rộng là hoạt động tự tìm đọc thêm các văn bản cùng thể loại đã học ở học kì (tục ngữ, truyện ngụ ngôn, truyện khoa học viễn tưởng) rồi ghi lại vào *nhật kí đọc sách* những thông tin, ý tưởng cơ bản. Dưới đây là gợi ý cách thực hiện cho từng loại văn bản.

a) Tục ngữ (tìm đọc và ghi nhật kí một số câu)

Một số câu tục ngữ tìm được:
- *"Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa."*
- *"Tấc đất tấc vàng."*
- *"Đói cho sạch, rách cho thơm."*
- *"Ăn quả nhớ kẻ trồng cây."*
- *"Một cây làm chẳng nên non / Ba cây chụm lại nên hòn núi cao."*

Ghi vào nhật kí đọc sách:
- *Đề tài*: kinh nghiệm về thiên nhiên – lao động sản xuất (hai câu đầu) và kinh nghiệm về con người – xã hội (ba câu sau).
- *Ý tưởng cơ bản*: đúc kết kinh nghiệm sống của nhân dân; đề cao giá trị của đất đai, lòng tự trọng, lòng biết ơn và tinh thần đoàn kết.
- *Nghệ thuật*: ngắn gọn, có vần, giàu hình ảnh, dùng lối nói ẩn dụ, so sánh để dễ nhớ, dễ truyền.

b) Truyện ngụ ngôn (tìm đọc và ghi nhật kí một truyện)

Truyện tìm đọc: *"Đeo nhạc cho mèo"* (hoặc *"Thầy bói xem voi"*, *"Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng"*…).

Ghi vào nhật kí đọc sách (lấy *"Đeo nhạc cho mèo"* làm ví dụ):
- *Nhân vật*: họ hàng nhà chuột (loài vật được nhân hoá).
- *Cốt truyện*: làng chuột họp bàn tìm cách chống mèo, nảy ra sáng kiến đeo nhạc vào cổ mèo để nghe tiếng mà tránh; nhưng khi cử người đi đeo thì không con chuột nào dám làm.
- *Bài học (ý tưởng cơ bản)*: phê phán những sáng kiến viển vông, nói thì hay mà không thể thực hiện; chê những kẻ chỉ bàn suông, đùn đẩy, hèn nhát khi phải hành động.
- *Nghệ thuật*: mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, tình huống gây cười, ý nghĩa sâu sắc.

c) Truyện khoa học viễn tưởng (tìm đọc và ghi nhật kí một truyện/đoạn trích)

Truyện tìm đọc: *"Hai vạn dặm dưới biển"* của Giuyn Véc-nơ (hoặc *"Cuộc du hành vào lòng đất"*, *"Người thầy đầu tiên của tương lai"*…).

Ghi vào nhật kí đọc sách (lấy *"Hai vạn dặm dưới biển"* làm ví dụ):
- *Đề tài khoa học*: khám phá đại dương bằng tàu ngầm Nau-ti-lút.
- *Nhân vật*: giáo sư A-rô-nác, thuyền trưởng Nê-mô – con người có tri thức và khát vọng chinh phục.
- *Yếu tố khoa học viễn tưởng*: con tàu ngầm chạy bằng điện, lặn sâu dưới biển, những phát minh vượt thời đại tác giả sống.
- *Ý tưởng cơ bản*: ca ngợi trí tưởng tượng và niềm tin vào sức mạnh của khoa học, khát vọng khám phá thế giới bí ẩn của con người.
- *Nghệ thuật*: kết hợp kiến thức khoa học với tưởng tượng phong phú, chi tiết li kì, hấp dẫn.

Lưu ý cách ghi nhật kí đọc sách: với mỗi văn bản, nên ghi ngắn gọn theo các mục: tên văn bản / thể loại – nội dung chính – ý tưởng (bài học) cơ bản – đặc điểm nghệ thuật nổi bật – cảm nghĩ của em.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.