Giải Bài 2 trang 53 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Trao đổi với các bạn về:
– Hiểu biết, kinh nghiệm mà em rút ra được từ những câu tục ngữ đã đọc và số lượng câu, chữ; vần trong các câu tục ngữ đó.
– Bài học cuộc sống được thể hiện trong truyện ngụ ngôn đã đọc và một số điểm đáng chú ý về cốt truyện, nhân vật, tình huống,… của truyện ngụ ngôn đó.
– Thế giới viễn tưởng và một số điểm đáng chú ý về không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, tình huống,… trong truyện khoa học viễn tưởng đã đọc.
Gợi ý trả lời
Đây là bài Đọc mở rộng (trang 54, Ngữ văn 7, tập 2, Kết nối tri thức): em trao đổi với các bạn về những văn bản đã tự đọc theo ba gợi ý. Dưới đây là một mẫu trình bày em có thể dựa vào (thay bằng đúng văn bản em đã đọc).
a) Về những câu tục ngữ đã đọc
- *Hiểu biết, kinh nghiệm rút ra:* Tục ngữ đúc kết kinh nghiệm của nhân dân về thiên nhiên, lao động và cách sống. Ví dụ, câu *"Đói cho sạch, rách cho thơm"* dạy em dù hoàn cảnh khó khăn vẫn phải giữ phẩm giá, sống trong sạch, lương thiện; câu *"Ăn quả nhớ kẻ trồng cây"* nhắc em lòng biết ơn đối với người đã tạo ra thành quả mình hưởng.
- *Số lượng câu, chữ và vần:* Các câu tục ngữ thường rất ngắn gọn, phần lớn chỉ một câu, số chữ ít (câu *"Đói cho sạch, rách cho thơm"* có 6 chữ, chia hai vế cân đối). Tục ngữ hay dùng vần lưng (vần ở giữa câu) để dễ thuộc, dễ nhớ, ví dụ *"Nhất thì, nhì thục"* gieo vần ở "thì – nhì", hoặc *"Tấc đất tấc vàng"* với nhịp cân đối. Nhờ ngắn gọn, có vần, có hình ảnh nên tục ngữ dễ lưu truyền trong dân gian.
b) Về truyện ngụ ngôn đã đọc
- *Bài học cuộc sống:* Lấy ví dụ truyện *"Ếch ngồi đáy giếng"* — bài học là không nên kiêu ngạo, chủ quan; phải mở rộng tầm hiểu biết, không được coi mình là nhất khi tầm nhìn còn hạn hẹp, nếu không sẽ phải trả giá.
- *Điểm đáng chú ý về cốt truyện, nhân vật, tình huống:* Cốt truyện ngắn gọn, đơn giản, xoay quanh một sự việc tiêu biểu (con ếch sống lâu dưới giếng, tưởng bầu trời chỉ bé bằng cái vung). Nhân vật thường là loài vật được nhân hóa, mang tính cách và thói tật của con người (ếch tượng trưng cho kẻ hiểu biết nông cạn mà huênh hoang). Tình huống đặc sắc: khi ra khỏi giếng, ếch vẫn nghênh ngang nên bị trâu giẫm bẹp — tình huống ấy làm bật lên bài học một cách tự nhiên, thấm thía.
c) Về truyện khoa học viễn tưởng đã đọc
- *Thế giới viễn tưởng:* Lấy ví dụ *"Hai vạn dặm dưới đáy biển"* (Giuyn Véc-nơ) — một thế giới tưởng tượng dưới lòng đại dương, với con tàu ngầm Nau-ti-lúx hiện đại vượt xa khoa học thời bấy giờ, mở ra những vùng biển kì bí mà con người chưa khám phá.
- *Điểm đáng chú ý về không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, tình huống:* Không gian rộng lớn, kì lạ: đáy đại dương sâu thẳm với nhiều sinh vật và cảnh vật lạ thường. Thời gian gắn với những chuyến hành trình dài ngày dưới biển. Cốt truyện dựa trên các cuộc phiêu lưu, khám phá nối tiếp nhau, có yếu tố li kì, bất ngờ. Nhân vật vừa có hiểu biết khoa học (thuyền trưởng Nê-mô, giáo sư A-rô-nác), vừa gan dạ, ham khám phá. Tình huống thường là những thử thách, hiểm nguy trên đường đi, qua đó thể hiện trí tưởng tượng phong phú và niềm tin vào sức mạnh của khoa học, kĩ thuật.
> *Lưu ý:* Em thay các văn bản ví dụ ở trên bằng đúng những câu tục ngữ, truyện ngụ ngôn và truyện khoa học viễn tưởng mà em đã thực sự đọc, rồi trình bày theo ba ý a, b, c như mẫu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.