Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 1 trang 41 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt (Dấu câu)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong các trường hợp sau:

a. Nhưng tôi chạm ngay vào một vật rắn. Tôi níu lấy nó. Tôi cảm thấy mình được đưa lên mặt nước và dễ thở hơn... Tôi ngất đi...

b. Chính chúng ta đã biết rõ hơn ai hết tốc độ con tàu này! Muốn đạt tốc độ đó cần có máy móc; muốn điều khiển máy móc, phải có thợ. Từ đó tôi kết luận rằng... chúng ta đã thoát chết!

c. Chúng tôi lần mò từng ngóc ngách, từ điện thờ thần A-pô-lô đến thánh đường A-then-na Pờ-rô-nai-a, thậm chí không bỏ sót những vết tích còn lại của đấu trường, rạp hát,... bên bờ suối Cát-xta-líc.

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Dấu chấm lửng (…) có nhiều công dụng: (1) biểu thị phần liệt kê còn nhiều sự vật, hiện tượng tương tự chưa kể hết; (2) thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng (do xúc động, mệt mỏi…); (3) làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện bất ngờ của một từ ngữ hoặc nội dung.

a. *"…dễ thở hơn… Tôi ngất đi…"*

Dấu chấm lửng ở đây biểu thị lời kể bị ngắt quãng, diễn tả trạng thái mệt lả, kiệt sức của nhân vật "tôi". Mạch kể đứt đoạn giúp người đọc hình dung nhân vật đang yếu dần, mơ hồ rồi ngất lịm đi — nhịp kể chậm lại, thể hiện cảm giác hụt hơi, lịm dần của người sắp bất tỉnh.

b. *"Từ đó tôi kết luận rằng… chúng ta đã thoát chết!"*

Dấu chấm lửng làm giãn nhịp điệu câu văn, thể hiện sự ngập ngừng và chuẩn bị cho sự xuất hiện bất ngờ của nội dung quan trọng, bất ngờ phía sau ("chúng ta đã thoát chết!"). Nó tạo một quãng lặng gây hồi hộp, nhấn mạnh kết luận đầy phấn khởi, bất ngờ của nhân vật.

c. *"…vết tích còn lại của đấu trường, rạp hát,… bên bờ suối Cát-xta-líc."*

Dấu chấm lửng biểu thị phần liệt kê chưa hết: ngoài đấu trường, rạp hát, các nhân vật còn lần mò ở nhiều vết tích, công trình khác nữa mà người viết không kể ra hết. Nó cho thấy sự tìm kiếm tỉ mỉ, khắp nơi.

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.