Giải Bài 2 trang 42 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Tìm trong văn bản Đường vào trung tâm vũ trụ một câu có dấu chấm lửng với công dụng làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung hài hước.
(văn bản: Đường vào trung tâm vũ trụ)
Gợi ý trả lời
Yêu cầu của bài là TÌM và TRÍCH ĐÚNG NGUYÊN VĂN một câu có dấu chấm lửng trong văn bản "Đường vào trung tâm vũ trụ". Hướng phân tích về công dụng của dấu chấm lửng là đúng, nhưng cần nêu đúng câu trong SGK, không tự diễn đạt lại thành câu khác.
Định hướng trả lời:
- Câu cần tìm là câu nói về vật ở chính giữa Tâm Vũ Trụ: sau một chuỗi mô tả trang nghiêm, kì bí về nơi được canh giữ, bảo vệ cẩn mật nhất, tác giả dùng dấu chấm lửng để ngắt một nhịp rồi mới hé lộ rằng vật thiêng ấy chỉ là "một hòn đá" (Ôm-phê-lốt).
- Công dụng của dấu chấm lửng ở đây: làm giãn nhịp điệu câu văn, tạo một khoảng lặng, khiến người đọc hồi hộp chờ đợi một điều lớn lao, kì vĩ.
- Ngay sau khoảng lặng ấy lại là một hình ảnh hết sức bình thường — "một hòn đá". Sự tương phản giữa điều được chờ đợi (vĩ đại, thiêng liêng) và điều thực tế (tầm thường) tạo nên sắc thái hài hước, bất ngờ, dí dỏm. Dấu chấm lửng vì thế vừa giãn nhịp vừa "gài" sẵn tiếng cười cho từ ngữ hài hước xuất hiện sau nó.
Lưu ý khi làm bài: em mở văn bản trong SGK đang dùng, chép LẠI CHÍNH XÁC NGUYÊN VĂN câu có dấu chấm lửng đứng ngay trước cụm từ chỉ "hòn đá" (Ôm-phê-lốt), đặt trong dấu ngoặc kép, rồi mới phân tích; không được viết lại câu theo ý mình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.