Giải Câu 4 trang 74 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc bài thơ, em cảm nhận được những vẻ đẹp nào của con người và cuộc sống nơi làng chài?
(văn bản: Quê hương (Tế Hanh))
Gợi ý trả lời
Đọc bài thơ *Quê hương* của Tế Hanh, em cảm nhận được nhiều vẻ đẹp đáng quý của con người và cuộc sống nơi làng chài:
a) Vẻ đẹp của thiên nhiên và khung cảnh làng chài
- Làng chài hiện lên trong một buổi sớm mai đẹp, trong lành: *"trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng"*. Không gian khoáng đạt, tươi sáng, tràn đầy sức sống, báo hiệu một chuyến ra khơi thuận lợi.
- Đó là một miền quê ven biển bình dị, thân thuộc, gắn với "nghề chài lưới" bao đời.
b) Vẻ đẹp khỏe khoắn, mạnh mẽ của người dân chài
- Hình ảnh "dân trai tráng" ra khơi gợi sức trẻ, sự can trường, hăng hái lao động.
- Khi trở về, người dân chài mang vẻ đẹp vừa chân thực vừa lãng mạn: *"Làn da ngăm rám nắng / Cả thân hình nồng thở vị xa xăm"*. Họ thấm đẫm nắng gió, muối mặn và hơi thở của đại dương, toát lên vẻ đẹp rắn rỏi, phi thường, như những đứa con của biển cả.
c) Vẻ đẹp của khung cảnh lao động hăng say, đầy chất thơ
- Cảnh đoàn thuyền ra khơi được miêu tả đầy khí thế: con thuyền "hăng như con tuấn mã", "phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang"; cánh buồm như "mảnh hồn làng" "rướn thân trắng bao la thâu góp gió" — biểu tượng thiêng liêng cho linh hồn, khát vọng của cả làng chài.
- Cảnh đoàn thuyền trở về là niềm vui lao động no ấm: *"Dân làng tấp nập đón ghe về"*, *"Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe"*, những con cá *"tươi ngon thân bạc trắng"*. Không khí nhộn nhịp, ấm no, chan chứa niềm biết ơn và hạnh phúc bình dị.
d) Vẻ đẹp của tình yêu quê hương tha thiết
- Con thuyền sau chuyến đi được nhân hóa như một con người biết "mệt mỏi nằm im", "nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ" — gắn bó máu thịt với biển, với quê.
- Khép lại bài thơ là nỗi nhớ quê da diết của người con xa xứ: nhớ "màu nước xanh", "cá bạc", "chiếc buồm vôi", và đặc biệt *"nhớ cái mùi nồng mặn quá!"* — mùi vị đặc trưng của quê hương đã trở thành một phần không thể thiếu trong tâm hồn.
→ Tổng kết: Qua bài thơ, hiện lên vẻ đẹp của một làng chài tươi sáng, trù phú; của những con người lao động khỏe khoắn, cần cù, gắn bó với biển cả; và trên hết là một tình yêu quê hương trong sáng, sâu nặng, thiết tha của nhà thơ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.