Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Hoạt động trang 79 SGK Ngữ văn 7

Viết: Phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học (Bài 3. Cội nguồn yêu thương)   Gợi ý trả lời

Đề bài

c. Lập dàn ý

Hãy sắp xếp các thông tin và ý tưởng của phần tìm ý thành một dàn ý. Khi lập dàn ý, em cần tập trung vào một số đặc điểm nổi bật của nhân vật.

Gợi ý trả lời

## c. Lập dàn ý

Từ các ý đã tìm được ở phần tìm ý, em sắp xếp thành ba phần Mở bài – Thân bài – Kết bài, trong đó phần Thân bài tập trung làm rõ một vài đặc điểm nổi bật của nhân vật (mỗi đặc điểm là một luận điểm, có lí lẽ và bằng chứng lấy từ tác phẩm).

> *Dưới đây là dàn ý mẫu cho nhân vật An-tư-nai trong đoạn trích “Người thầy đầu tiên” (Ai-tơ-ma-tốp). Em có thể thay bằng nhân vật mà mình chọn và giữ nguyên bố cục này.*

### a) Mở bài

- Giới thiệu tác phẩm (đoạn trích “Người thầy đầu tiên” của Ai-tơ-ma-tốp) và nhân vật sẽ phân tích (cô bé An-tư-nai).
- Nêu ấn tượng/khái quát về nhân vật: một cô bé mồ côi, bất hạnh nhưng giàu nghị lực, khát khao được đi học và sống nghĩa tình.

###

b) Thân bài

Lần lượt phân tích các đặc điểm nổi bật của nhân vật; mỗi đặc điểm trình bày thành một đoạn:

- Ý 1 – Hoàn cảnh (lai lịch) đáng thương: An-tư-nai mồ côi, sống với họ hàng, chịu nhiều thiệt thòi, thiếu thốn tình thương.
- *Bằng chứng:* chi tiết em không có người thân chăm sóc, phải làm lụng vất vả.

- Ý 2 – Ham học, khát khao đến trường: dù khó khăn, em vẫn mong được đi học, trân trọng ngôi trường và thầy giáo.
- *Bằng chứng:* cảm xúc, hành động của em khi được thầy Đuy-sen đưa đến lớp, khi lội suối tới trường.

- Ý 3 – Giàu tình cảm, biết ơn và yêu kính thầy: An-tư-nai xúc động trước sự ân cần của thầy, ghi nhớ công ơn thầy suốt đời.
- *Bằng chứng:* chi tiết thầy cõng em qua suối, hình ảnh hai cây phong và lời kể đầy biết ơn về sau.

- Ý 4 – Nghị lực, vươn lên trong cuộc sống: từ cô bé bất hạnh, em trưởng thành và thành đạt.
- *Bằng chứng:* về sau An-tư-nai trở thành một viện sĩ (nhân vật người kể lại).

- Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật: nhân vật hiện lên qua lời kể, hành động, lời nói và cảm xúc; cách kể chân thực, cảm động làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn nhân vật.

###

c) Kết bài

- Khẳng định lại đặc điểm/vẻ đẹp nổi bật của nhân vật (bất hạnh mà ham học, nghĩa tình, giàu nghị lực).
- Nêu cảm nghĩ của bản thân và ý nghĩa, bài học rút ra từ nhân vật (biết trân trọng việc học, lòng biết ơn thầy cô, ý chí vươn lên).

Lưu ý khi lập dàn ý: chỉ chọn một số đặc điểm tiêu biểu nhất, sắp xếp theo trình tự hợp lí (hoàn cảnh → phẩm chất → sự trưởng thành); mỗi luận điểm phải gắn với bằng chứng cụ thể trong tác phẩm, tránh liệt kê tràn lan.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.