Giải Câu 6 trang 100 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, nguyên nhân chính khiến diễn từ của Xi-át-tơn được đánh giá cao và lan truyền rộng rãi là gì?
(văn bản: Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn)
Gợi ý trả lời
Câu 6 (trang 101) — Nguyên nhân khiến diễn từ của Xi-át-tơn được đánh giá cao và lan truyền rộng rãi
Theo em, diễn từ của thủ lĩnh Xi-át-tơn được đánh giá cao và lan truyền rộng rãi là nhờ sự kết hợp của những nguyên nhân sau:
a) Nội dung mang tư tưởng sâu sắc, giàu tính nhân văn và vượt thời đại. Bài diễn từ thể hiện một cách sống hòa hợp, gắn bó thiêng liêng giữa con người với thiên nhiên: đất đai, bầu trời, dòng sông, muông thú... đều là anh em, là một phần máu thịt của con người. Tư tưởng ấy đặt ra vấn đề bảo vệ môi trường, bảo vệ sự sống — một vấn đề đến nay vẫn còn nguyên tính thời sự, nên lời nói của ông vượt khỏi phạm vi một bộ tộc, một thời điểm để chạm tới mối quan tâm chung của toàn nhân loại.
b) Thái độ và tình cảm chân thành, tha thiết của người nói. Xi-át-tơn nói bằng tình yêu máu thịt đối với quê hương, đất đai của tổ tiên và bằng nỗi đau của một dân tộc đang mất dần đất sống. Chính sự chân thành, thống thiết ấy khiến lời nói có sức lay động mạnh mẽ, chạm đến trái tim người nghe.
c) Nghệ thuật diễn đạt đặc sắc, giàu hình ảnh và sức truyền cảm. Diễn từ sử dụng lối nói ví von, so sánh, nhân hóa độc đáo (đất là mẹ, các vì sao, dòng sông, cánh rừng là anh em...); giọng điệu vừa trang trọng, tha thiết vừa đanh thép; lí lẽ gắn với hình ảnh cụ thể, gần gũi nên dễ hiểu, dễ nhớ, dễ truyền cảm và dễ lan tỏa.
d) Tính chất "ứng khẩu" làm nên sức sống đặc biệt của văn bản. Đây là lời nói được thốt ra trực tiếp từ cảm xúc và suy nghĩ của người thủ lĩnh trong một hoàn cảnh cụ thể, không chuẩn bị trước bằng văn bản, nên rất tự nhiên, dồn nén cảm xúc và chân thực. Điều đó khiến bài diễn từ vừa chân thành vừa có sức thuyết phục cao.
Kết luận: Nguyên nhân chính khiến diễn từ của Xi-át-tơn được đánh giá cao và lan truyền rộng rãi là ở giá trị tư tưởng sâu sắc, giàu tính nhân văn (đặc biệt là thông điệp về mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường), kết hợp với tình cảm chân thành, tha thiết và nghệ thuật diễn đạt giàu hình ảnh, giàu sức truyền cảm của người nói.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.