Giải Câu 5 trang 100 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Em nhận ra được điều gì về tư thế và tầm vóc văn hoá của cộng đồng người da đỏ được thể hiện qua diễn từ này?
(văn bản: Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn)
Gợi ý trả lời
Câu 5 (trang 101). Qua *Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn*, em nhận ra tư thế và tầm vóc văn hoá của cộng đồng người da đỏ như sau:
a) Về tư thế
- Đây là tư thế của một cộng đồng *tự chủ, bình đẳng và đầy lòng tự trọng*. Dù đang ở thế yếu, buộc phải nhượng đất cho người da trắng, thủ lĩnh Xi-át-tơn vẫn nói bằng giọng điềm tĩnh, đĩnh đạc — không van xin, không hạ mình. Ông đặt mình ngang hàng với "vị thủ lĩnh da trắng" để đối thoại và bày tỏ chính kiến.
- Đó còn là tư thế gắn bó máu thịt với quê hương, đất đai, sông núi. Người da đỏ coi đất là mẹ; mỗi tấc đất, cánh rừng, dòng sông đều thiêng liêng. Vì thế họ đứng ra bảo vệ những giá trị thiêng liêng ấy chứ không chỉ mua bán sòng phẳng một món hàng.
b) Về tầm vóc văn hoá
- Diễn từ cho thấy một nền văn hoá *sâu sắc, giàu bản sắc và nhân văn*: con người sống hoà hợp, gắn bó với thiên nhiên; biết yêu quý, trân trọng và biết ơn đất đai, muông thú, cây cỏ như người thân; coi mình là một phần của tự nhiên chứ không phải kẻ chiếm đoạt, tàn phá.
- Đó là nền văn hoá đề cao đời sống tinh thần, ý thức cội nguồn, lòng biết ơn tổ tiên và trách nhiệm với các thế hệ mai sau — một quan niệm sống có chiều sâu, đi trước thời đại, rất gần với tư tưởng bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngày nay.
- Nghệ thuật diễn đạt giàu hình ảnh, cảm xúc, lập luận chặt chẽ, lời lẽ vừa tha thiết vừa đanh thép cũng chứng tỏ trí tuệ và chiều sâu văn hoá của cộng đồng ấy.
→ Nhận xét chung: Người da đỏ hiện lên không phải là một cộng đồng "lạc hậu" như định kiến, mà là một cộng đồng có tư thế đàng hoàng, tự trọng và một tầm vóc văn hoá lớn lao, đáng được tôn trọng. Diễn từ khơi dậy ở người đọc sự cảm phục, trân trọng và bài học về cách con người ứng xử với thiên nhiên và với nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.