Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 7 trang 120 SGK Ngữ văn 8

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chủ đề của tác phẩm là gì? Chủ đề này có liên quan như thế nào với những vấn đề của đời sống hiện tại?

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi ở phần Đọc mở rộng (SGK Ngữ văn 8, Kết nối tri thức), yêu cầu em tự chọn một tác phẩm đã đọc rồi trả lời theo đúng cách SGK hướng dẫn. Vì đề không nêu tên tác phẩm cụ thể, dưới đây là cách làm mẫu và một ví dụ minh họa để em áp dụng cho tác phẩm mình chọn.

a) Chủ đề của tác phẩm là gì?

- *Chủ đề* là vấn đề chính, điều cốt lõi mà tác giả muốn gửi gắm qua toàn bộ tác phẩm (không phải là nội dung/cốt truyện). Để xác định chủ đề, em dựa vào: đề tài, hệ thống nhân vật – sự việc, chi tiết tiêu biểu và tư tưởng – tình cảm mà tác giả bộc lộ.
- Cách diễn đạt chủ đề: nêu khái quát thành một câu ngắn gọn, thường có dạng *"Tác phẩm… thể hiện/ca ngợi/phê phán…"*.

*Ví dụ minh họa (truyện ngắn "Lão Hạc" – Nam Cao):* Chủ đề của tác phẩm là số phận đau khổ, bế tắc của người nông dân nghèo trong xã hội cũ và vẻ đẹp nhân cách – lòng tự trọng, tình phụ tử – của họ.

b) Chủ đề này có liên quan như thế nào với những vấn đề của đời sống hiện tại?

- Em chỉ ra điểm gặp gỡ, còn nguyên giá trị giữa vấn đề trong tác phẩm với cuộc sống hôm nay, rồi rút ra bài học/ý nghĩa cho bản thân.

*Tiếp ví dụ "Lão Hạc":* Ngày nay không còn cảnh đói nghèo cùng cực như trong truyện, nhưng chủ đề ấy vẫn có ý nghĩa thời sự:
- Nhắc ta trân trọng và sẻ chia với những người nghèo khó, yếu thế trong xã hội.
- Đề cao lòng tự trọng và nhân cách trong sạch – giữ phẩm giá dù hoàn cảnh khó khăn, điều rất cần trong cuộc sống hiện đại.
- Ca ngợi tình cha con, tình người – những giá trị không bao giờ cũ.

→ Nhờ đó, tác phẩm viết cách đây nhiều năm vẫn tiếp tục lay động và có sức sống với người đọc hôm nay.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.