Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 3 trang 129 SGK Ngữ văn 8

Ôn tập học kì I   Gợi ý trả lời

Đề bài

Những cặp nhân vật nào trong đoạn trích có sự đối lập nhau? Sự đối lập đó có tác dụng làm nổi bật điều gì?

Gợi ý trả lời

Xác định đề bài: Câu hỏi yêu cầu chỉ ra các cặp nhân vật đối lập trong đoạn trích *Quang Trung đại phá quân Thanh* (trích *Hoàng Lê nhất thống chí* – Ngô gia văn phái) và nêu tác dụng của nghệ thuật đối lập ấy.

a) Những cặp nhân vật đối lập trong đoạn trích

- Vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) >< Tôn Sĩ Nghị (và quân Thanh):
- Quang Trung: trí tuệ sáng suốt, quyết đoán, dụng binh thần tốc, dũng mãnh, tự tin, biết nhìn xa trông rộng, thân chinh cầm quân.
- Tôn Sĩ Nghị: kiêu căng, chủ quan, khinh địch, chỉ lo yến tiệc; khi quân Tây Sơn ập đến thì hoảng loạn, "sợ mất mật", bỏ chạy, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp.

- Vua Quang Trung >< vua Lê Chiêu Thống:
- Quang Trung: người anh hùng dân tộc, yêu nước, đại diện cho sức mạnh và khí phách của dân tộc.
- Lê Chiêu Thống: ông vua bán nước, hèn nhát, cõng rắn cắn gà nhà, cũng chạy trốn tháo thân, nhịn đói, nhục nhã, chịu ơn người mà phải chạy theo giặc.

b) Tác dụng của sự đối lập

- Làm nổi bật, tô đậm hình tượng người anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ: trí dũng song toàn, lẫm liệt, oai phong, tiêu biểu cho sức mạnh quật khởi và lòng tự hào của dân tộc.
- Đồng thời phơi bày sự thảm bại, hèn nhát, nhục nhã của bọn xâm lược phương Bắc (Tôn Sĩ Nghị, quân Thanh) và số phận bi đát, đáng khinh của vua tôi Lê Chiêu Thống bán nước.
- Qua đó bộc lộ thái độ, tình cảm của tác giả: ngợi ca, tự hào về chiến công hiển hách của dân tộc và vua Quang Trung; mỉa mai, phê phán bè lũ cướp nước và bán nước.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.