Giải Câu 3 trang 39 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Bài thơ là lời tâm tình của ai với ai? Theo em, việc chọn nhân vật thể hiện cảm xúc như vậy có ý nghĩa gì?
(văn bản: Đồng chí - Chính Hữu)
Gợi ý trả lời
Bài thơ là lời tâm tình của ai với ai?
Bài thơ *Đồng chí* là lời tâm tình của người lính (nhân vật trữ tình "tôi") nói với người đồng đội – người đồng chí của mình. Đó là tiếng nói của một người lính cách mạng trong kháng chiến chống Pháp, bộc bạch những suy nghĩ, tình cảm chân thành về tình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó. Qua lời tâm tình ấy, nhà thơ Chính Hữu – vốn cũng là một người lính – đã nói hộ tâm tư của cả một thế hệ chiến sĩ.
Ý nghĩa của việc chọn nhân vật thể hiện cảm xúc như vậy:
a) Tạo sự chân thực, gần gũi và cảm động: Để chính người lính – người trong cuộc – cất lời nên mọi cảm xúc, tình cảm đều hiện ra một cách tự nhiên, chân thật, không hề tô vẽ. Người đọc cảm nhận được tình đồng chí như được kể lại từ trải nghiệm thật của những người cùng chung chiến hào.
b) Làm nổi bật và ngợi ca tình đồng chí, đồng đội: Khi người lính tâm tình với chính người đồng đội của mình, tình cảm ấy trở nên thắm thiết, thiêng liêng. Lời tâm tình cho thấy họ thấu hiểu, sẻ chia với nhau từ cảnh ngộ xuất thân ("nước mặn đồng chua", "đất cày lên sỏi đá"), đến nỗi nhớ quê hương, những gian khổ, thiếu thốn nơi chiến trường ("áo rách vai", "chân không giày", những cơn sốt rét rừng).
c) Thể hiện vẻ đẹp tâm hồn và lí tưởng của người lính cách mạng: Qua lời tâm tình, ta thấy được sự đồng cảm, tình yêu thương, tinh thần đoàn kết và ý chí chiến đấu của những người lính xuất thân từ nông dân. Chính tình đồng chí đã trở thành sức mạnh giúp họ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.
d) Khiến bài thơ mang tính khái quát, tiêu biểu: Lời tâm tình của một người lính cũng là tiếng lòng chung của biết bao người lính thời kháng chiến, nhờ đó bài thơ trở thành biểu tượng đẹp đẽ cho tình đồng chí, đồng đội của anh bộ đội Cụ Hồ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.