Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 1 trang 44 SGK Ngữ văn 8

Thiên Trường vãn vọng (Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra) - Trần Nhân Tông   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Dịch thơ:

Trước xóm sau thôn tựa khói lồng,
Bóng chiều dường có lại dường không.
Mục đồng sáo vẳng, trâu về hết,
Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.

(Ngô Tất Tố dịch, in trong Thơ văn Lý – Trần, tập II, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1989, tr. 464 – 465)

Hãy xác định thể thơ của bài Thiên Trường vãn vọng và cho biết em dựa vào các yếu tố nào để nhận biết thể thơ đó.

Gợi ý trả lời

Xác định thể thơ: Bài *Thiên Trường vãn vọng* (bản phiên âm chữ Hán của Trần Nhân Tông và bản dịch thơ của Ngô Tất Tố) được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Em dựa vào các yếu tố sau để nhận biết:

a) Số câu – số chữ: Bài thơ có 4 câu (tứ tuyệt), mỗi câu gồm 7 chữ (thất ngôn). Đây là dấu hiệu cơ bản nhất của thể thất ngôn tứ tuyệt.

b) Cách gieo vần: Bài thơ gieo vần chân, vần bằng, ở cuối các câu 1, 2 và 4. Trong bản dịch của Ngô Tất Tố, các tiếng hiệp vần là *lồng – không – đồng* (vần "ông"); câu 3 ("hết") không gieo vần. Cách hiệp vần này đúng với luật của thơ Đường luật tứ tuyệt.

c) Luật bằng trắc, niêm và nhịp: Bài thơ tuân theo luật bằng – trắc hài hòa, các câu có sự đối xứng, niêm với nhau theo quy định của thơ Đường luật; nhịp thơ chủ yếu ngắt 4/3 (ví dụ: "Trước xóm sau thôn / tựa khói lồng"), là nhịp quen thuộc của thể thất ngôn.

Kết luận: Căn cứ vào số câu (4 câu), số chữ trong mỗi câu (7 chữ), cách gieo vần (vần chân, vần bằng ở cuối câu 1, 2, 4) và luật bằng trắc – niêm – nhịp, có thể khẳng định *Thiên Trường vãn vọng* thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.