Giải Câu 5 trang 44 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, qua bức tranh thiên nhiên và cuộc sống được tái hiện trong bài thơ, tác giả đã bộc lộ cảm xúc, tâm trạng gì?
(văn bản: Thiên Trường vãn vọng - Trần Nhân Tông)
Gợi ý trả lời
Qua bức tranh thiên nhiên và cuộc sống nơi thôn quê Thiên Trường được tái hiện trong bài thơ, tác giả đã bộc lộ những cảm xúc, tâm trạng sau:
a) Tình yêu thiên nhiên tha thiết và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm. Nhà thơ say mê đứng ngắm cảnh buổi chiều tà nơi phủ Thiên Trường: xóm thôn mờ ảo trong làn khói sương lúc "nửa như có, nửa như không" (bán vô bán hữu), tiếng sáo mục đồng dẫn trâu về, từng đôi cò trắng hạ cánh xuống cánh đồng. Chỉ một tâm hồn yêu thiên nhiên sâu sắc, giao hòa với cảnh vật mới cảm nhận được vẻ đẹp êm đềm, nên thơ ấy.
b) Sự gắn bó máu thịt với quê hương, với cuộc sống bình dị của nhân dân. Cảnh được nhìn không phải là chốn cung đình lộng lẫy mà là làng quê thân thuộc với mục đồng, tiếng sáo, trâu về, cò trắng. Qua đó thể hiện tình cảm gắn bó, trân trọng của tác giả đối với quê hương, xứ sở và cuộc sống lao động thanh bình của người dân.
c) Tâm trạng thanh thản, ung dung, bình yên trong lòng. Tuy là một vị vua – người từng lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên, nhưng trước cảnh chiều quê, tâm hồn tác giả lại hết sức thư thái, an nhiên. Bức tranh yên ả cho thấy niềm vui, niềm tự hào kín đáo trước cảnh đất nước thái bình, cuộc sống nhân dân no ấm, yên vui sau chiến tranh.
→ Tất cả hòa quyện tạo nên vẻ đẹp tâm hồn của một con người vừa là bậc minh quân yêu nước, thương dân, vừa là một thi nhân có tâm hồn cao đẹp, tinh tế, gắn bó sâu nặng với thiên nhiên và quê hương.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.