Giải Bài 6 trang 45 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Câu kết trong bài thơ tứ tuyệt Đường luật thường để lại dư âm. Hãy cho biết câu kết trong Thiên Trường vãn vọng có thể gợi cho em những cảm xúc, suy nghĩ gì.
(văn bản: Thiên Trường vãn vọng (Trần Nhân Tông))
Gợi ý trả lời
Câu kết của bài thơ:
- Nguyên văn chữ Hán: *"Bạch lộ song song phi hạ điền"*
- Dịch thơ (Ngô Tất Tố): *"Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng"*
Câu kết này để lại dư âm sâu lắng, gợi cho em những cảm xúc, suy nghĩ sau đây:
a) Một bức tranh quê bình yên, trong trẻo và tràn đầy sức sống
Giữa khung cảnh chiều tà mờ ảo ("nửa như có, nửa như không"), hình ảnh "cò trắng từng đôi" sà xuống cánh đồng bỗng hiện lên thật rõ nét, sống động. Màu trắng tinh khôi của cánh cò nổi bật trên nền trời chiều và đồng ruộng, khiến bức tranh thôn quê không hề quạnh hiu mà trái lại rất thanh bình, ấm áp và tràn đầy nhựa sống. Câu thơ gợi cho em cảm giác yêu mến, gắn bó với vẻ đẹp dung dị của làng quê Việt Nam.
b) Một cảm giác êm đềm, thư thái trong tâm hồn con người
Cánh cò chao liệng "từng đôi" (song song) gợi sự sum vầy, quây quần, nhịp sống thong dong khi ngày khép lại, vạn vật trở về chốn bình yên. Câu thơ cho thấy một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, một cái nhìn trìu mến của tác giả trước thiên nhiên và cuộc sống.
c) Suy nghĩ về tấm lòng và cốt cách của tác giả
Điều khiến em suy nghĩ nhiều nhất: Trần Nhân Tông là một vị vua, một vị anh hùng từng lãnh đạo dân tộc đánh tan giặc Nguyên - Mông. Vậy mà trong câu kết, ông lại đắm mình trọn vẹn vào cảnh làng quê thanh bình, dõi theo từng cánh cò. Điều đó cho thấy một tâm hồn cao đẹp: gần gũi, gắn bó máu thịt với nhân dân, với quê hương, đất nước. Cảnh thanh bình ấy cũng chính là thành quả, là niềm mong ước về một cuộc sống ấm no, yên vui mà nhà vua dành cho muôn dân sau chiến tranh.
→ Nhờ vậy, câu kết tuy chỉ tả cảnh nhưng ngân lên dư âm của một tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, yêu cuộc sống bình yên và gợi niềm tự hào, trân trọng đối với nhân cách cao quý của tác giả.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.