Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 68 SGK Ngữ văn 8

Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa (Trần Đình Sử)   Gợi ý trả lời

Đề bài

(Theo dõi) Cách nêu bằng chứng trong văn bản này có gì khác với văn bản "Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam"?
(văn bản: Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa, Trần Đình Sử)

Gợi ý trả lời

Cách nêu bằng chứng ở hai văn bản khác nhau rõ rệt:

a) Ở văn bản *Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam* (Xuân Diệu): tác giả nêu bằng chứng cụ thể, trích dẫn trực tiếp từ chính tác phẩm được phân tích. Để làm sáng tỏ cái hay của thơ thu Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu dẫn ra hàng loạt câu thơ, hình ảnh, từ ngữ có thật trong ba bài *Thu điếu, Thu vịnh, Thu ẩm* (ao thu lạnh lẽo, chiếc thuyền câu bé tẻo teo, sóng biếc, lá vàng, trời xanh ngắt…) rồi bình giảng ngay trên những dẫn chứng ấy. Bằng chứng là văn bản nghệ thuật được trích dẫn, có thể chỉ ra cụ thể và kiểm chứng được.

b) Ở văn bản *Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa* (Trần Đình Sử): đây là bài nghị luận mang tính lí luận, khái quát, nên tác giả không trích dẫn một tác phẩm cụ thể nào làm bằng chứng. Thay vào đó, ông dùng lí lẽ và những nhận định, quan niệm có tính khái quát về bản chất của việc đọc văn (văn bản có tính đa nghĩa, người đọc tham gia đồng sáng tạo, đọc văn là cuộc đi tìm ý nghĩa không có hồi kết…). Bằng chứng ở đây là các ý kiến, luận điểm lí thuyết được suy luận và lập luận chặt chẽ, chứ không phải dẫn chứng rút ra từ một bài thơ, câu văn nhất định.

Kết luận: văn bản của Xuân Diệu dùng bằng chứng cụ thể, trích dẫn trực tiếp từ tác phẩm; còn văn bản của Trần Đình Sử dùng bằng chứng khái quát, nghiêng về lí lẽ và nhận định lí luận, hầu như không trích dẫn tác phẩm cụ thể.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.