Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 3 trang 70 SGK Ngữ văn 8

Nam quốc sơn hà   Gợi ý trả lời

Đề bài

Để khẳng định chủ quyền của đất nước ta, tác giả đã sử dụng những lí lẽ nào?
(văn bản: Nam quốc sơn hà)

Gợi ý trả lời

Để khẳng định chủ quyền của đất nước, trong bài thơ *Nam quốc sơn hà* tác giả đã đưa ra hai lí lẽ đanh thép, chặt chẽ:

a) Lí lẽ thứ nhất – sông núi nước Nam là của người Nam, do vua Nam làm chủ (câu 1): "Nam quốc sơn hà Nam đế cư" (Sông núi nước Nam vua Nam ở). Tác giả nêu một chân lí hiển nhiên: đất đai, sông núi của nước Nam là nơi ở, là của người Nam. Đặc biệt, chữ "đế" (Nam đế – vua Nam) được đặt ngang hàng với "đế" của phương Bắc, thể hiện ý thức tự tôn dân tộc và vị thế độc lập, bình đẳng, không hề thua kém của nước Nam.

b) Lí lẽ thứ hai – ranh giới lãnh thổ đã được "sách trời" định sẵn (câu 2): "Tiệt nhiên định phận tại thiên thư" (Vằng vặc sách trời chia xứ sở). Chủ quyền ấy không phải do con người tự áp đặt mà đã được phân định rõ ràng, dứt khoát ở "thiên thư" (sách trời). Đây là lí lẽ mang tính thiêng liêng: ranh giới nước Nam là ý trời, là chân lí khách quan, hiển nhiên và bất khả xâm phạm, không ai có thể chối cãi hay thay đổi.

=> Hai lí lẽ bổ sung cho nhau: chủ quyền nước Nam vừa là sự thật hiển nhiên (người Nam làm chủ đất Nam), vừa được chân lí thiêng liêng của "sách trời" công nhận. Chính cơ sở vững chắc này là tiền đề để tác giả cảnh cáo, lên án hành động xâm lược của kẻ thù ở hai câu thơ sau.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.