Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 4 trang 70 SGK Ngữ văn 8

Nam quốc sơn hà   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo em, câu thơ cuối cảnh báo điều gì đối với quân xâm lược? Do đâu em khẳng định như vậy?
(văn bản: Nam quốc sơn hà)

Gợi ý trả lời

Câu thơ cuối của bài *Nam quốc sơn hà*:

*Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư*

(Dịch nghĩa: Chúng mày nhất định sẽ nhìn thấy việc chuốc lấy thất bại, diệt vong.)

a) Câu thơ cuối cảnh báo điều gì đối với quân xâm lược?

Câu thơ cuối là lời cảnh báo đanh thép, dứt khoát dành cho quân xâm lược: chúng nhất định sẽ chuốc lấy thất bại thảm hại, bị đánh tan tác và diệt vong. Đây vừa là lời khẳng định chắc chắn về kết cục bi thảm không thể tránh khỏi của kẻ thù, vừa là lời đe dọa, răn đe mạnh mẽ nhằm vào bọn giặc đang ngang nhiên kéo sang xâm phạm bờ cõi nước Nam.

b) Do đâu em khẳng định như vậy?

Em khẳng định như vậy dựa vào các cơ sở sau:

- Về nội dung ý nghĩa cả bài thơ: Ba câu thơ trước đã nêu lên một chân lí vững chắc: sông núi nước Nam là của người Nam, điều đó đã được "sách trời" định rõ (*Tiệt nhiên định phận tại thiên thư*). Vì thế, việc quân giặc kéo sang xâm lược là hành động "nghịch lỗ" — trái với đạo trời, phi nghĩa. Kẻ làm điều phi nghĩa, đi ngược lẽ phải tất yếu sẽ phải nhận lấy thất bại. Câu cuối chính là hệ quả tất yếu rút ra từ chân lí ấy.

- Về từ ngữ trong câu thơ: Cụm từ *"hành khan"* (rồi sẽ thấy) và *"thủ bại hư"* (chuốc lấy bại vong) thể hiện thái độ hết sức chắc chắn, không chút nghi ngờ về sự thất bại của kẻ thù. Cách gọi *"nhữ đẳng"* (chúng mày/lũ bay) mang sắc thái khinh bỉ, coi thường, cho thấy tư thế chủ động, hiên ngang của dân tộc ta.

- Về giọng điệu và ý chí dân tộc: Câu thơ thể hiện niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh chính nghĩa và tinh thần quyết tâm bảo vệ chủ quyền của nhân dân ta. Chính niềm tin vào lẽ phải và sức mạnh của dân tộc là cơ sở để khẳng định chắc chắn rằng kẻ thù sẽ thất bại.

→ Như vậy, câu thơ cuối vừa là lời cảnh báo, vừa là lời tuyên bố về thất bại tất yếu của quân xâm lược, thể hiện khí phách và niềm tự hào, tự tôn dân tộc sâu sắc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.