Giải Câu 1 trang 83 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Bố cục bài thơ gồm mấy phần? Đó là những phần nào?
(văn bản: Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu – Trần Tế Xương)
Gợi ý trả lời
Nhận diện thể loại: Bài thơ *Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu* (Trần Tế Xương) được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật — gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ.
Dựa vào mạch nội dung và cảm xúc, có thể chia bố cục bài thơ thành 2 phần:
a) Phần 1 — Sáu câu thơ đầu (câu 1 → câu 6): Tái hiện quang cảnh trường thi trong kì thi Hương khoa Đinh Dậu. Đó là một khung cảnh nhốn nháo, lố lăng, ô hợp: sĩ tử lôi thôi, quan trường ậm ọe, có cả "quan sứ" và "mụ đầm" tới dự — cho thấy sự suy tàn của chế độ khoa cử và thực trạng nhố nhăng của xã hội thực dân nửa phong kiến buổi giao thời.
b) Phần 2 — Hai câu thơ cuối (câu 7 → câu 8): Thể hiện tâm trạng, thái độ của nhà thơ trước cảnh tượng trường thi. Đó là nỗi đau xót, sự chua chát và lời nhắn gửi thức tỉnh các "nhân tài đất Bắc" hãy ngoảnh cổ lại mà nhìn cảnh nước nhà — ẩn chứa tấm lòng yêu nước và nỗi nhục mất nước thầm kín.
Kiểm tra lại: 6 câu + 2 câu = 8 câu, đúng với số câu của bài thất ngôn bát cú → cách chia hợp lí.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.