Giải Câu 7 trang 69 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Đọc đoạn (5) và cho biết vì sao tác giả quan niệm tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì. Giọng văn trong đoạn (5) có gì khác với những đoạn còn lại?
(văn bản: Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa (Trần Đình Sử))
Gợi ý trả lời
a) Vì sao tác giả quan niệm tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì?
Trong đoạn (5), tác giả coi tác phẩm văn học và việc đọc văn là một "hiện tượng diệu kì" vì những lí do sau:
- Tác phẩm văn học vốn chỉ là những *con chữ* nằm im trên trang giấy, nhưng khi được người đọc tiếp nhận thì nó "mở ra bao điều ta chưa biết": chữ nghĩa bỗng sống dậy, hóa thành cả một thế giới sinh động của hình ảnh, âm thanh, cảm xúc và tư tưởng trong tâm hồn người đọc. Sự "hóa thân" kì diệu từ kí hiệu ngôn ngữ thành đời sống ấy chính là điều diệu kì.
- Tác phẩm chỉ thực sự tồn tại, sống trọn vẹn khi được đọc. Mỗi người đọc, bằng vốn sống và sự đồng sáng tạo của mình, lại phát hiện thêm những ý nghĩa mới. Nhờ thế, tác phẩm không bao giờ đứng yên mà lớn lên, phong phú thêm mãi qua các thế hệ bạn đọc – ý nghĩa của nó là vô tận, không bao giờ cạn.
- Việc đọc văn trở thành cuộc gặp gỡ, giao cảm kì diệu giữa tâm hồn người đọc với nhà văn và với cả nhân loại, vượt qua giới hạn của không gian và thời gian. Qua trang sách, con người được sống thêm nhiều cuộc đời, được bồi đắp tâm hồn, nhận ra chính mình và hiểu người khác.
→ Chính khả năng biến con chữ thành sự sống, khả năng sinh nghĩa vô tận và sức mạnh kết nối, nuôi dưỡng tâm hồn con người đã khiến tác giả gọi tác phẩm văn học và việc đọc văn là một hiện tượng diệu kì.
b) Giọng văn trong đoạn (5) có gì khác với những đoạn còn lại?
- Những đoạn trước chủ yếu mang giọng nghị luận: lập luận chặt chẽ, lí lẽ mạch lạc, phân tích – chứng minh một cách khách quan, điềm tĩnh để thuyết phục người đọc về bản chất của việc đọc văn.
- Riêng đoạn (5) lại chuyển sang giọng văn giàu cảm xúc, say sưa, mang màu sắc trữ tình và ngợi ca. Ở đây tác giả không chỉ lí giải mà còn trực tiếp bộc lộ niềm xúc động, sự thán phục trước điều "diệu kì" của văn chương. Câu văn trở nên tha thiết, nồng nhiệt như một lời kết đầy cảm hứng, thể hiện tình yêu và niềm tin sâu sắc của người viết đối với văn học.
→ Sự thay đổi giọng điệu này khiến đoạn (5) vừa như một lời tổng kết, vừa nâng cảm xúc toàn bài lên cao, để lại dư âm sâu lắng trong lòng người đọc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.