Giải Bài 1 trang 69 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: a. – Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa?
– Thưa anh, thế thì... hừ hừ... em xin sợ. Mời anh cứ đùa một mình thôi. (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
b. Ê, đồ quỷ! – Nét Len vừa quát vừa nện chân xuống vỏ tàu. (Giuyn Véc-nơ, Cuộc chạm trán trên đại dương)
Tìm thành phần gọi – đáp trong các câu sau và cho biết chức năng của chúng.
a. – Sợ gì? Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa?
– Thưa anh, thế thì... hừ hừ... em xin sợ. Mời anh cứ đùa một mình thôi.
(Tô Hoài, *Dế Mèn phiêu lưu kí*)
b. Ê, đồ quỷ! – Nét Len vừa quát vừa nện chân xuống vỏ tàu.
(Giuyn Véc-nơ, *Cuộc chạm trán trên đại dương*)
Mỗi người đọc với sự khác biệt về lứa tuổi, nhận thức, trải nghiệm,... sẽ có những cách cảm nhận, đánh giá khác nhau về tác phẩm văn học.
Hãy viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) với câu chủ đề trên, trong đoạn văn có sử dụng ít nhất hai thành phần biệt lập.
Gợi ý trả lời
a. Thành phần gọi – đáp trong đoạn là từ "Thưa anh".
- Đây là lời của Dế Choắt (hoặc nhân vật đang bị dọa) đáp lại Dế Mèn.
- Chức năng: từ "Thưa anh" được dùng để duy trì cuộc thoại, đồng thời thể hiện thái độ lễ phép, kính trọng, nhún nhường của người nói đối với người nghe (gọi người đối thoại là "anh"). Nó không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu mà chỉ dùng để tạo lập, giữ mối quan hệ giao tiếp.
b. Thành phần gọi – đáp trong câu là từ "Ê" (trong "Ê, đồ quỷ!").
- Đây là tiếng gọi, tiếng quát của Nét Len.
- Chức năng: từ "Ê" được dùng để thiết lập (mở đầu) cuộc thoại, gây sự chú ý của người nghe. Ở đây nó còn thể hiện thái độ tức giận, suồng sã, bực bội của người nói. (Cụm "đồ quỷ" là lời gọi mang sắc thái mắng mỏ đi kèm.)
---
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu), có sử dụng ít nhất hai thành phần biệt lập:
(1) Mỗi người đọc với sự khác biệt về lứa tuổi, nhận thức, trải nghiệm,... sẽ có những cách cảm nhận, đánh giá khác nhau về tác phẩm văn học. (2) Thật vậy, mỗi tác phẩm giống như một thế giới mở, luôn chờ đợi người đọc bước vào và khám phá bằng đôi mắt của riêng mình. (3) Một em nhỏ đọc truyện cổ tích – có lẽ – chỉ thấy niềm vui khi cái thiện chiến thắng cái ác. (4) Nhưng với người lớn, cũng câu chuyện ấy lại gợi ra biết bao suy ngẫm về lẽ công bằng, về số phận con người. (5) Vốn sống và sự từng trải, chao ôi, đã làm nên những tầng nghĩa sâu xa mà tuổi thơ chưa thể chạm tới! (6) Chính vì vậy, không có cách hiểu nào là duy nhất đúng, cũng chẳng có cảm nhận nào bị xem là vô nghĩa. (7) Sự khác biệt trong tiếp nhận, thiết nghĩ, mới là điều làm cho đời sống của tác phẩm trở nên phong phú và bất tận. (8) Và như thế, mỗi lần đọc lại, ta lại gặp một tác phẩm dường như mới mẻ hơn chính mình của ngày hôm qua.
*(Các thành phần biệt lập đã dùng: "có lẽ", "thiết nghĩ", "dường như" – thành phần tình thái; "chao ôi" – thành phần cảm thán.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.