Giải Nói và nghe trang 81 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Từ xưa đến nay, văn học luôn song hành, gắn bó mật thiết với con người và đời sống xã hội. Tuy nhiên, ở mỗi thời kì và ở mỗi người, cách nhìn nhận, suy nghĩ về vai trò của văn học lại có những điểm khác biệt. Hiện nay, nhiều người quan niệm văn học vẫn có vai trò quan trọng trong đời sống, nhưng cũng có không ít ý kiến cho rằng, giá trị của văn học đã bị giảm đi trước sự cạnh tranh của các phương tiện nghe nhìn. Hãy trình bày ý kiến của em về vấn đề này.
Gợi ý trả lời
## Nói và nghe: Trình bày ý kiến về vai trò của văn học trong đời sống hiện nay
### a) Mở đầu (chào hỏi và nêu vấn đề)
Kính chào thầy cô và các bạn! Hôm nay, em xin trình bày ý kiến của mình về một vấn đề đang được nhiều người quan tâm: vai trò của văn học trong đời sống hiện nay.
Từ xưa đến nay, văn học luôn song hành, gắn bó mật thiết với con người. Thế nhưng, trước sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện nghe nhìn (truyền hình, phim ảnh, mạng xã hội, trò chơi điện tử…), có người cho rằng văn học vẫn giữ vai trò quan trọng, lại có người cho rằng giá trị của văn học đã bị giảm sút. Vậy chúng ta nên nhìn nhận vấn đề này như thế nào?
###
b) Triển khai (trình bày ý kiến, lí lẽ và bằng chứng)
Thứ nhất, em thừa nhận một thực tế khách quan: các phương tiện nghe nhìn đang cạnh tranh mạnh với văn học. Chúng hấp dẫn, trực quan, sinh động và tiết kiệm thời gian. Nhiều bạn trẻ thích lướt mạng, xem video ngắn hơn là ngồi đọc một cuốn sách dày. Vì thế, cảm giác "văn học bị lép vế" là có cơ sở.
Thứ hai, tuy nhiên, em cho rằng văn học vẫn giữ vai trò quan trọng, không thể thay thế. Em xin đưa ra mấy lí lẽ và bằng chứng:
- *Văn học nuôi dưỡng tâm hồn và bồi đắp tình cảm cho con người.* Đọc *Lão Hạc* của Nam Cao, ta thương người nông dân nghèo khổ mà giàu lòng tự trọng; đọc ca dao, ta thêm yêu quê hương, gia đình. Những rung động ấy giúp ta sống nhân hậu, biết yêu thương hơn.
- *Văn học giúp ta hiểu cuộc sống và hiểu chính mình.* Qua mỗi tác phẩm, ta được sống thêm nhiều cuộc đời, trải nghiệm nhiều hoàn cảnh mà thực tế chưa gặp, từ đó rút ra bài học làm người.
- *Văn học rèn luyện khả năng ngôn ngữ, tư duy và trí tưởng tượng.* Khi đọc, mỗi người tự hình dung nhân vật, khung cảnh theo cách riêng — điều mà hình ảnh có sẵn trên màn hình không làm thay được. Nhờ đó, người đọc chủ động, sáng tạo hơn.
- *Thực tế cũng cho thấy văn học không hề mất đi.* Nhiều phương tiện nghe nhìn mà chúng ta yêu thích lại bắt nguồn từ văn học: nhiều bộ phim nổi tiếng được chuyển thể từ tiểu thuyết, truyện. Như vậy, văn học còn là "nguồn" nuôi dưỡng chính các loại hình nghe nhìn.
Thứ ba, em cho rằng không nên đặt văn học và phương tiện nghe nhìn ở thế đối lập, loại trừ nhau. Mỗi loại có thế mạnh riêng. Điều quan trọng là mỗi người biết dung hòa: vừa tận dụng sự tiện lợi của công nghệ, vừa dành thời gian đọc sách để bồi dưỡng tâm hồn. Giá trị của văn học không giảm đi; chỉ có cách con người tiếp cận văn học là đang thay đổi.
###
c) Kết thúc (khẳng định lại ý kiến và lời cảm ơn)
Tóm lại, theo em, văn học vẫn giữ vai trò quan trọng, bền vững trong đời sống con người dù các phương tiện nghe nhìn phát triển đến đâu. Mỗi chúng ta, nhất là các bạn học sinh, hãy giữ thói quen đọc sách, trân trọng văn học để tâm hồn mình thêm phong phú, giàu đẹp.
Trên đây là ý kiến của em. Em rất mong nhận được sự trao đổi, góp ý của thầy cô và các bạn. Em xin cảm ơn!
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.