Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 1 trang 82 SGK Ngữ văn 8

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền thông tin phù hợp:

| Văn bản | Luận đề | Luận điểm |
|---|---|---|
| Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam | | Luận điểm 1:<br>Luận điểm 2:<br>... |
| Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa | | Luận điểm 1:<br>Luận điểm 2:<br>... |

Gợi ý trả lời

Củng cố, mở rộng – Bài 1 (trang 83)

Hai văn bản nghị luận văn học cần phân tích:
- *Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam* (Xuân Diệu) – bàn về chùm ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến.
- *Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa* (Trần Đình Sử) – bàn về bản chất của việc đọc văn.

Sau khi đọc kĩ, ta xác định luận đề (vấn đề bao trùm cả văn bản) và luận điểm (các ý lớn triển khai luận đề) rồi điền vào bảng theo mẫu:

| Văn bản | Luận đề | Luận điểm |
|---|---|---|
| Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam | Nguyễn Khuyến là nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam, điều đó thể hiện rõ qua chùm ba bài thơ thu (Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm). | Luận điểm 1: Bài *Thu vịnh* mang cái hồn, cái thần của cảnh thu, là bài thơ "có thần" hơn cả.<br>Luận điểm 2: Bài *Thu ẩm* không miêu tả cảnh thu ở một thời điểm mà là sự tổng hợp nhiều cảnh thu ở nhiều thời điểm khác nhau.<br>Luận điểm 3: Bài *Thu điếu* là điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam, với cái xanh, trong, vắng, gợn rất riêng của nông thôn đồng bằng Bắc Bộ. |
| Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa | Đọc văn là cuộc đi tìm ý nghĩa (vô tận) ẩn chứa trong văn bản văn học. | Luận điểm 1: Văn học có một đặc điểm quan trọng là chứa đựng ý nghĩa, nhưng đó là ý nghĩa tiềm ẩn, không bày sẵn trên bề mặt câu chữ.<br>Luận điểm 2: Mục đích của việc đọc văn là đi tìm ý nghĩa ấy; mà ý nghĩa của văn học lại không đơn nhất, nó mơ hồ, đa nghĩa nên việc tìm kiếm là không cùng.<br>Luận điểm 3: Vì thế đọc văn là một "cuộc chơi", một hành trình tìm ý nghĩa vô tận, trong đó người đọc được "đồng sáng tạo", tự do kiến tạo ý nghĩa cùng tác giả. |

Lưu ý khi làm bài: Luận đề là câu trả lời cho câu hỏi "Văn bản bàn về vấn đề gì?", thường gắn với nhan đề; còn các luận điểm là những ý lớn lần lượt làm sáng tỏ luận đề đó (ở văn bản 1 mỗi luận điểm phân tích một bài thơ thu, ở văn bản 2 các luận điểm lần lượt làm rõ vì sao đọc văn là cuộc chơi tìm ý nghĩa).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.