Giải Câu 1 trang 91 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Đối tượng miêu tả, thể hiện của văn học trào phúng là gì? Văn bản đã nêu những đối tượng cụ thể nào mà tiếng cười trào phúng thường nhằm tới?
(văn bản: Một số giọng điệu của tiếng cười trong thơ trào phúng (Trần Thị Hoa Lê))
Gợi ý trả lời
Phân tích yêu cầu: Câu hỏi gồm hai ý — (a) nêu đối tượng chung của văn học trào phúng và (b) liệt kê những đối tượng cụ thể mà tiếng cười trào phúng nhắm tới theo văn bản.
a) Đối tượng miêu tả, thể hiện của văn học trào phúng
Theo văn bản, đối tượng của văn học trào phúng là cái xấu, cái đáng cười, cái bất toàn trong cuộc sống và con người. Văn chương trào phúng dùng tiếng cười để vạch trần, phê phán, chế giễu những điều lố bịch, giả dối, lạc hậu, kệch cỡm... nhằm hướng con người tới cái tốt đẹp hơn. Nói cách khác, tiếng cười trào phúng được tạo ra khi nhà văn phát hiện ra sự mâu thuẫn, không tương xứng giữa bản chất và hiện tượng, giữa cái đáng có và cái thực có ở đối tượng.
b) Những đối tượng cụ thể mà tiếng cười trào phúng thường nhằm tới
Văn bản đã chỉ ra một số đối tượng cụ thể:
- Những thói hư tật xấu, điều lố bịch, giả dối, kệch cỡm của con người trong đời sống (sự tham lam, khoe khoang, dốt nát mà làm sang...).
- Bọn quan lại, cường hào tham nhũng, bất tài, sâu mọt; những kẻ có địa vị nhưng xấu xa, đạo đức giả.
- Kẻ thù của dân tộc (bọn thực dân, xâm lược) và bè lũ tay sai bán nước.
- Chính bản thân tác giả — tiếng cười tự trào, nhà thơ tự giễu mình, tự nhận ra những điều bất toàn, bất lực của bản thân trước thời cuộc.
Như vậy, tiếng cười trào phúng vừa hướng ra bên ngoài (phê phán xã hội, phê phán kẻ xấu, kẻ thù) vừa hướng vào bên trong (tự trào), tạo nên nhiều cung bậc, giọng điệu phong phú của thơ trào phúng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.