Giải Câu 6 trang 45 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu 6 (trang 45) — Nỗi niềm chinh phụ (trích *Chinh phụ ngâm*)

a) Tâm trạng của người chinh phụ khi tiễn chồng ra trận

Cảnh tiễn đưa trong đoạn trích thấm đẫm nỗi buồn chia li. Người chinh phụ tiễn chồng ra nơi chiến trận với một tâm trạng nhiều cung bậc, đan xen:

- Lưu luyến, bịn rịn, không nỡ rời xa: Hình ảnh người đi – kẻ ở cứ dõi theo nhau mà hóa ra xa cách: *"Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy / Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu"*. Hai người cùng ngoảnh lại tìm nhau nhưng chỉ còn thấy màu xanh ngút ngàn của ngàn dâu, cho thấy sự quyến luyến tha thiết và khoảng cách đã lớn dần, chia lìa đôi ngả.

- Cô đơn, hẫng hụt, trống vắng: Khi bóng người chinh phu khuất dần, người chinh phụ như bị bỏ lại giữa không gian mênh mông, một mình đối diện với sự trống trải. Màu "xanh xanh", "mấy ngàn dâu" vừa tả cảnh vừa gợi nỗi sầu dằng dặc, không nguôi.

- Lo âu, xót xa và nhớ thương da diết: Tiễn chồng ra trận là tiễn vào nơi hiểm nguy, hẹn ngày về mờ mịt. Vì thế nỗi buồn của nàng còn chất chứa sự lo lắng cho an nguy của chồng và nỗi nhớ nhung, khát khao ngày đoàn tụ. Câu hỏi tu từ *"Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?"* cho thấy nỗi sầu chia li trĩu nặng, dằng dặc không dứt ở cả hai người.

→ Tóm lại: người chinh phụ tiễn chồng với tâm trạng buồn thương, lưu luyến, bịn rịn, cô đơn, lo lắng và nhớ nhung khắc khoải trước cảnh chia li do chiến tranh gây ra.

b) Qua tâm trạng đó, em hiểu thêm về giá trị của cuộc sống

- Nỗi buồn chia li của người chinh phụ cho thấy hạnh phúc gia đình, tình yêu và sự sum họp của vợ chồng, người thân là những giá trị quý giá mà con người luôn trân trọng và khao khát gìn giữ.

- Qua đó, ta càng thấm thía nỗi đau mà chiến tranh (nhất là chiến tranh phi nghĩa) gây ra: nó chia cắt lứa đôi, cướp đi hạnh phúc bình dị của con người. Vì vậy, đoạn trích gợi lên khát vọng hòa bình và lời nhắc nhở phải biết quý trọng cuộc sống yên bình.

- Từ đó, em rút ra bài học: hãy biết trân trọng những phút giây đoàn tụ, yêu thương bên gia đình và người thân, trân trọng cuộc sống hòa bình mà mình đang có, bởi đó chính là những giá trị làm nên hạnh phúc đích thực của con người.