Giải Câu 2 trang 50 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Bài thơ là lời của ai?

Bài thơ *Tiếng Việt* là lời của nhân vật trữ tình — chính là tác giả Lưu Quang Vũ, một người con đất Việt. Nhà thơ xưng "tôi" (và mở rộng ra là "chúng ta", "người Việt"), nói lên tiếng lòng của một con người gắn bó máu thịt với tiếng mẹ đẻ, với dân tộc mình.

b) Bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào?

Đối tượng mà bài thơ hướng tới và bộc lộ cảm xúc chính là tiếng Việt — tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ của dân tộc. Qua bao hình ảnh thân thuộc (tiếng mẹ gọi, lời ru, tiếng kéo gỗ, tiếng gió, lời ăn tiếng nói hằng ngày của nhân dân…), nhà thơ thể hiện tình yêu tha thiết, niềm tự hào, sự trân trọng và biết ơn sâu nặng đối với tiếng Việt — thứ tiếng đã nuôi dưỡng tâm hồn, gắn với lịch sử, số phận và sức sống bền bỉ của cả dân tộc.

c) Điều đó có ý nghĩa gì?

- Việc để nhân vật trữ tình — một người Việt — cất lời ngợi ca chính tiếng nói của dân tộc mình khiến tình cảm trong bài thơ trở nên chân thành, tự nhiên và thiêng liêng, như tiếng nói tự đáy lòng.
- Qua đó, bài thơ khẳng định tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là hồn cốt, là bản sắc văn hóa, là nơi lưu giữ tâm hồn và lịch sử dân tộc.
- Bài thơ thức tỉnh ở mỗi người đọc ý thức giữ gìn, yêu quý và tự hào về tiếng mẹ đẻ, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.