Giải Bài 2 trang 142 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Nêu sự khác biệt giữa thể loại truyện truyền kì và truyện thơ Nôm trên một số tiêu chí: chữ viết được sử dụng, các loại nhân vật được miêu tả, đặc điểm ngôn ngữ.
Gợi ý trả lời
Truyện truyền kì và truyện thơ Nôm là hai thể loại tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam. Có thể so sánh sự khác biệt của chúng trên ba tiêu chí sau:
a) Chữ viết được sử dụng
- Truyện truyền kì: được viết bằng chữ Hán (ví dụ: *Chuyện người con gái Nam Xương* trong *Truyền kì mạn lục* của Nguyễn Dữ).
- Truyện thơ Nôm: được viết bằng chữ Nôm (ví dụ: *Truyện Kiều* của Nguyễn Du, *Truyện Lục Vân Tiên* của Nguyễn Đình Chiểu).
b) Các loại nhân vật được miêu tả
- Truyện truyền kì: hệ thống nhân vật đa dạng, gồm cả nhân vật là con người và nhân vật kì ảo (thần, tiên, ma, quỷ, hồn phách, các lực lượng siêu nhiên...). Thế giới con người và thế giới thần linh, ma quỷ có sự giao thoa, qua lại.
- Truyện thơ Nôm: nhân vật chủ yếu là con người thuộc nhiều tầng lớp trong xã hội (tiểu thư, thư sinh, người bình dân, kẻ gian ác...); yếu tố kì ảo nếu có cũng chỉ đóng vai trò phụ trợ, trọng tâm vẫn là số phận và tình cảm của con người trần thế.
c) Đặc điểm ngôn ngữ
- Truyện truyền kì: sử dụng ngôn ngữ văn xuôi (có xen những bài thơ, từ, lời bình), mang tính chất bác học, trang trọng, hàm súc, nhiều điển tích, điển cố.
- Truyện thơ Nôm: sử dụng ngôn ngữ thơ (phần lớn viết theo thể lục bát), giàu nhạc điệu, giàu chất trữ tình, kết hợp tự sự với biểu cảm; ngôn ngữ gần gũi với lời ăn tiếng nói của dân tộc, dễ đọc, dễ thuộc, dễ lưu truyền trong nhân dân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.