Giải Câu 5 trang 136 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Xác định biện pháp tu từ thể hiện ở các từ in đậm trong câu: “Khi nhìn thấy *bóng tối*, chúng ta nhận ra tầm quan trọng của *ánh sáng*.”.
A. So sánh
B. Hoán dụ
C. Nhân hóa
D. Ẩn dụ
Gợi ý trả lời
Phân tích:
a) Hai từ in đậm *bóng tối* và *ánh sáng* vốn chỉ hiện tượng tự nhiên, nhưng trong câu lại không dùng theo nghĩa đen.
- *bóng tối*: chỉ những khó khăn, thử thách, điều tối tăm, bất hạnh trong cuộc sống.
- *ánh sáng*: chỉ niềm hi vọng, điều tốt đẹp, hạnh phúc, những giá trị đáng quý.
b) Cách gọi tên sự vật, hiện tượng này (khó khăn, hạnh phúc) bằng tên sự vật, hiện tượng khác (bóng tối, ánh sáng) dựa trên nét tương đồng (giống nhau) giữa chúng — đó chính là đặc điểm của biện pháp ẩn dụ. (Phân biệt: hoán dụ dựa trên quan hệ *gần gũi*, còn ẩn dụ dựa trên quan hệ *tương đồng*.)
c) Loại trừ các đáp án khác:
- A (So sánh): sai, vì không có từ so sánh và không đối chiếu hai vế trực tiếp.
- B (Hoán dụ): sai, vì không dựa trên quan hệ gần gũi mà dựa trên nét tương đồng.
- C (Nhân hóa): sai, vì không gán đặc điểm của con người cho sự vật.
Kết luận: Biện pháp tu từ ở các từ in đậm là ẩn dụ. Chọn D.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.