Sách giáo khoa Sinh học 10

Giải Câu hỏi 2 trang 36 SGK Sinh học 10

Bài 5. Các phân tử sinh học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Protein có những chức năng gì? Đặc điểm cấu trúc nào giúp protein có chức năng rất đa dạng?

Lời giải

a) Các chức năng của protein

Protein là đại phân tử sinh học có vai trò quan trọng và đảm nhận nhiều chức năng khác nhau trong tế bào và cơ thể:

- Cấu trúc (kiến tạo): tham gia xây dựng, nâng đỡ và tạo hình cho tế bào và cơ thể (ví dụ: collagen trong mô liên kết, keratin ở tóc, móng, lông).
- Xúc tác: các enzyme có bản chất protein xúc tác cho hầu hết các phản ứng hoá học trong tế bào, làm tăng tốc độ phản ứng (ví dụ: amylase, pepsin).
- Vận chuyển: vận chuyển các chất trong cơ thể hoặc qua màng tế bào (ví dụ: hemoglobin vận chuyển O₂ và CO₂; các protein màng vận chuyển chất qua màng).
- Vận động: tham gia vào sự co cơ và các hình thức vận động của tế bào, cơ thể (ví dụ: actin và myosin).
- Bảo vệ: các kháng thể (có bản chất protein) bảo vệ cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh.
- Điều hoà (thông tin, dự trữ...): nhiều hormone có bản chất protein tham gia điều hoà hoạt động sống (ví dụ: insulin điều hoà lượng đường trong máu); một số protein còn là nguồn dự trữ các amino acid.

b) Đặc điểm cấu trúc giúp protein có chức năng rất đa dạng

Protein có chức năng đa dạng là nhờ sự đa dạng về cấu trúc, cụ thể:

- Protein được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, gồm nhiều đơn phân là amino acid. Có khoảng 20 loại amino acid khác nhau, chúng sắp xếp theo số lượng, thành phần và trật tự khác nhau tạo nên vô số loại protein khác nhau về cấu trúc.
- Mỗi protein có cấu trúc không gian đặc trưng (gồm các bậc cấu trúc: bậc 1, bậc 2, bậc 3 và bậc 4). Chính hình dạng, cấu hình không gian đặc thù này quy định chức năng riêng của từng loại protein.

→ Nhờ sự đa dạng về số lượng, thành phần, trật tự các amino acid và cấu trúc không gian đặc trưng mà protein có tính đa dạng, đặc thù cao, từ đó đảm nhận được nhiều chức năng khác nhau.

Đáp số

Chức năng: cấu trúc, xúc tác (enzyme), vận chuyển, vận động, bảo vệ, điều hoá/dự trữĐa dạng chức năng là do đa dạng cấu trúc: ~20 loại amino acid sắp xếp khác nhau về số lượng, thành phần, trật tự → tạo cấu trúc không gian đặc trưng quy định chức năng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.