Giải Câu hỏi trang 35 SGK Sinh học 12

Lời giải

a) Tại sao phải sử dụng dung dịch nước rửa chén bát hay dung dịch tẩy rửa?

Màng sinh chất và màng nhân của tế bào được cấu tạo chủ yếu từ lớp kép phospholipid và protein. Nước rửa chén (dung dịch tẩy rửa) chứa các chất hoạt động bề mặt có khả năng hòa tan lipid và làm biến tính protein màng. Vì vậy, khi cho dung dịch tẩy rửa vào, màng tế bào và màng nhân bị phá vỡ, giải phóng DNA (cùng các thành phần khác) ra ngoài dịch chiết. Nếu không có bước này thì DNA vẫn nằm trong nhân, không thể tách ra được.

b) Tại sao cần sử dụng nước dứa? Có thể thay nước dứa bằng dung dịch gì?

Trong tế bào, DNA liên kết chặt với các protein (chủ yếu là protein histone) tạo thành chất nhiễm sắc. Nước dứa chứa enzyme phân giải protein (protease – bromelain). Enzyme này cắt, phân giải các protein liên kết với DNA, nhờ đó DNA được tách khỏi protein, trở nên tự do trong dung dịch và dễ kết tủa ở bước sau. Nếu không loại bỏ protein thì DNA thu được sẽ lẫn nhiều tạp chất và khó quan sát.

Có thể thay nước dứa bằng những dung dịch có chứa enzyme phân giải protein tương tự, ví dụ: nước ép (dịch chiết) từ quả đu đủ xanh (chứa enzyme papain), hoặc dung dịch nước giặt/bột giặt sinh học có bổ sung enzyme protease.

c) Tại sao cần sử dụng cồn ethanol?

DNA tan trong nước nhưng không tan trong cồn ethanol (nhất là cồn lạnh, nồng độ cao). Khi nhẹ nhàng đổ cồn ethanol lên bề mặt dịch chiết, tại mặt phân cách giữa lớp cồn và lớp dung dịch, DNA bị kết tủa, co cụm lại thành các sợi/mạng màu trắng đục nổi lên. Nhờ đó ta có thể quan sát và thu được DNA đã tách chiết.

d) Cần phải cải tiến, khắc phục điều gì để thu được kết quả tốt hơn?

Một số điểm cần cải tiến, khắc phục:

- Chọn mẫu vật giàu DNA (gan, mầm giá đỗ, hành tây…) và nghiền mẫu thật nhuyễn, kĩ để giải phóng được nhiều tế bào.
- Lọc dịch chiết cẩn thận để loại bỏ xác tế bào và cặn, tránh làm đục mẫu, dễ quan sát sợi DNA hơn.
- Dùng cồn ethanol để lạnh (trong ngăn đá tủ lạnh) vì cồn càng lạnh thì DNA càng ít tan và kết tủa càng nhiều, càng rõ.
- Đổ cồn thật nhẹ nhàng theo thành ống nghiệm để tạo lớp phân cách rõ ràng, không khuấy trộn mạnh làm DNA đứt gãy vụn.
- Cho lượng dung dịch tẩy rửa và nước dứa (enzyme) vừa đủ, ủ đủ thời gian để phá màng và phân giải protein triệt để.

Đáp số