Giải Luyện tập và vận dụng 3 trang 32 SGK Sinh học 12

Lời giải

Hướng dẫn: Đây là câu hỏi sưu tầm, mở rộng; em cần tìm thêm tư liệu (sách, báo, internet, tin tức khoa học) rồi tổng hợp thành bài viết ngắn về vai trò của công nghệ gene (kĩ thuật di truyền) đối với sự phát triển đất nước. Dưới đây là một số định hướng và tư liệu tham khảo, trình bày theo từng lĩnh vực.

a) Trong nông nghiệp

Công nghệ gene giúp tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi biến đổi gene (GMO) mang đặc tính quý: năng suất cao, kháng sâu bệnh, chịu hạn – mặn – phèn, giàu dinh dưỡng.
- Tạo giống cây kháng sâu (ví dụ: chuyển gene Bt từ vi khuẩn *Bacillus thuringiensis* vào ngô, bông) giúp giảm sử dụng thuốc trừ sâu, bảo vệ môi trường và sức khỏe người dân.
- Tạo giống lúa, ngô chịu hạn, chịu mặn – rất có ý nghĩa với Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long.
- Tạo giống cây giàu vitamin (ví dụ: "gạo vàng" giàu tiền vitamin A) góp phần cải thiện dinh dưỡng cộng đồng.

b) Trong y – dược học

Kĩ thuật di truyền được dùng để sản xuất các chế phẩm sinh học và phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh.
- Sản xuất insulin, hormone sinh trưởng, các loại vaccine thế hệ mới, kháng thể... nhờ chuyển gene người vào vi khuẩn hoặc tế bào nuôi cấy, cho sản phẩm số lượng lớn, giá thành hạ.
- Chẩn đoán sớm và điều trị các bệnh di truyền; phát triển liệu pháp gene để sửa chữa gene bệnh.
- Xét nghiệm, giám định ADN phục vụ y học, truy tìm nguồn gốc, pháp y.

c) Trong công nghiệp và bảo vệ môi trường

- Tạo các chủng vi sinh vật biến đổi gene sản xuất enzyme, amino acid, kháng sinh, nhiên liệu sinh học phục vụ công nghiệp chế biến.
- Dùng vi sinh vật được cải tạo gene để xử lí chất thải, làm sạch dầu tràn, phân hủy chất ô nhiễm, góp phần bảo vệ môi trường.

d) Ý nghĩa đối với sự phát triển đất nước

- Nâng cao năng suất, chất lượng nông sản → bảo đảm an ninh lương thực và tăng giá trị xuất khẩu.
- Phát triển ngành công nghiệp sinh học – một ngành kinh tế mũi nhọn, tạo việc làm và sản phẩm có hàm lượng khoa học cao.
- Chủ động về nguồn thuốc, vaccine, giống cây – con, giảm phụ thuộc nhập khẩu.
- Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, đưa đất nước tham gia sâu vào cuộc cách mạng công nghệ sinh học của thế giới.

Lưu ý khi sưu tầm: nên ghi rõ nguồn tư liệu (tên bài báo, trang web, năm công bố), ưu tiên tư liệu từ các viện nghiên cứu, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp... và chú ý mặt trái cần kiểm soát (an toàn sinh học, đạo đức sinh học) để bài viết khách quan.

Đáp số