Giải Câu hỏi 1 trang 108 SGK Sinh học 12
Đề bài
Tại sao cá thể sinh vật không phải là đơn vị của tiến hoá nhỏ?
Lời giải
Khái niệm xuất phát: Tiến hoá nhỏ là quá trình làm biến đổi tần số allele và thành phần kiểu gene của quần thể. Vì vậy đơn vị của tiến hoá nhỏ phải là một tập hợp có vốn gene (gene pool) biến đổi được qua các thế hệ. Xét cá thể theo tiêu chí đó:
a) Cá thể có kiểu gene không đổi suốt đời sống. Kiểu gene của mỗi cá thể được xác định ngay từ hợp tử và hầu như giữ nguyên trong suốt đời cá thể; ở một cá thể không diễn ra sự thay đổi tần số allele. Trong khi đó tiến hoá nhỏ lại chính là sự thay đổi tần số allele, nên quá trình này không thể xảy ra ở cấp độ một cá thể riêng lẻ.
b) Mỗi cá thể chỉ mang một phần rất nhỏ vốn gene và có đời sống hữu hạn. Cá thể sinh ra rồi chết đi, không tồn tại liên tục qua nhiều thế hệ; một cá thể không phản ánh được vốn gene chung cũng như sự biến đổi vốn gene đó theo thời gian.
c) Chỉ quần thể mới có đủ đặc điểm của đơn vị tiến hoá. Quần thể là tập hợp các cá thể cùng loài, có vốn gene đặc trưng, tồn tại qua nhiều thế hệ và sinh sản tạo ra thế hệ sau. Dưới tác động của các nhân tố tiến hoá (đột biến, di – nhập gene, chọn lọc tự nhiên, phiêu bạt di truyền, giao phối không ngẫu nhiên), tần số allele và thành phần kiểu gene của quần thể bị biến đổi qua các thế hệ.
Kết luận: Do kiểu gene của cá thể không thay đổi trong đời sống và cá thể không tồn tại qua nhiều thế hệ, nên cá thể không thể là đơn vị tiến hoá nhỏ; đơn vị của tiến hoá nhỏ là quần thể.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.