Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Bài 2 trang 127 SGK Sinh học 12

Môi trường và các nhân tố sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Mùa đông, người chăn nuôi gia súc thường che kín chuồng, ngăn gió lùa; mùa hè, chuồng nuôi được thông gió, phun nước trên mái. Em hãy vận dụng kiến thức về quy luật sinh thái để giải thích ý nghĩa của những việc làm này.

Lời giải

Cơ sở lí thuyết (quy luật sinh thái vận dụng):

- Nhiệt độ là một nhân tố sinh thái vô sinh quan trọng, tác động trực tiếp lên quá trình trao đổi chất, sinh trưởng và sinh sản của vật nuôi.
- Theo quy luật giới hạn sinh thái, mỗi loài gia súc chỉ tồn tại và phát triển tốt trong một giới hạn sinh thái về nhiệt độ nhất định, gồm: giới hạn dưới, giới hạn trên và khoảng thuận lợi (khoảng nhiệt độ tối ưu) nằm giữa. Trong khoảng thuận lợi, con vật sinh trưởng, phát triển nhanh và cho năng suất cao nhất; khi nhiệt độ ra ngoài khoảng này (tiến gần giới hạn trên hoặc dưới) con vật bị stress nhiệt, giảm ăn, giảm sức đề kháng, giảm năng suất, nếu vượt quá giới hạn thì có thể chết.
- Các biện pháp của người chăn nuôi đều nhằm điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi về khoảng thuận lợi, giúp vật nuôi không phải tiêu tốn năng lượng để điều hòa thân nhiệt, nhờ đó sinh trưởng tốt và cho năng suất cao.

a) Mùa đông — che kín chuồng, ngăn gió lùa:

- Mùa đông nhiệt độ môi trường xuống thấp, gió lạnh làm thân nhiệt gia súc mất nhiệt nhanh, nhiệt độ cơ thể có nguy cơ hạ xuống gần giới hạn dưới.
- Che kín chuồng và ngăn gió lùa giúp giữ ấm, hạn chế mất nhiệt, duy trì nhiệt độ chuồng nuôi trong khoảng thuận lợi. Nhờ đó con vật không phải huy động nhiều năng lượng để chống rét, tránh được stress lạnh và các bệnh về hô hấp, vẫn sinh trưởng bình thường.

b) Mùa hè — thông gió, phun nước trên mái:

- Mùa hè nhiệt độ môi trường cao, chuồng nuôi dễ bị nóng, nhiệt độ có nguy cơ tăng vượt khoảng thuận lợi, tiến gần giới hạn trên gây stress nhiệt.
- Thông gió giúp tăng thoát nhiệt, lưu thông không khí; phun nước trên mái khi bay hơi sẽ thu nhiệt, làm mát chuồng. Cả hai biện pháp đều hạ nhiệt độ chuồng nuôi về khoảng thuận lợi, giúp con vật không bị quá nóng, ăn uống và trao đổi chất bình thường, cho năng suất cao.

Kết luận: Mọi việc làm trên đều là cách con người chủ động điều chỉnh nhân tố nhiệt độ, giữ cho vật nuôi luôn sống trong khoảng thuận lợi của giới hạn sinh thái về nhiệt độ, nhờ đó vật nuôi sinh trưởng, phát triển tốt và đạt năng suất cao nhất.

Đáp số

Mùa đông che kín chuồng, chắn gió → giữ ấm, chống mất nhiệt, giữ nhiệt độ trong khoảng thuận lợi (không để xuống gần giới hạn dưới)Mùa hè thông gió, phun nước làm mát → hạ nhiệt độ chuồng về khoảng thuận lợi (không để vượt gần giới hạn trên); tất cả nhằm giữ vật nuôi trong giới hạn sinh thái tối ưu về nhiệt độ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.