Giải Bài 2 trang 137 SGK Sinh học 12
Đề bài
Khi đánh bắt cá chép sông (Cyprinus carpio), nếu đa số các mẻ lưới thu được chủ yếu là cá nhỏ, rất ít cá trưởng thành thì có nên tiếp tục khai thác quần thể này nữa không? Tại sao?
Lời giải
Trả lời: KHÔNG nên tiếp tục khai thác quần thể cá chép này nữa.
Giải thích (dựa vào cấu trúc tuổi của quần thể):
Mỗi quần thể có 3 nhóm tuổi sinh thái:
- Nhóm tuổi trước sinh sản (cá nhỏ, chưa trưởng thành)
- Nhóm tuổi đang sinh sản (cá trưởng thành)
- Nhóm tuổi sau sinh sản
Tỉ lệ giữa các nhóm tuổi phản ánh xu hướng phát triển số lượng cá thể của quần thể.
a) Khi các mẻ lưới chủ yếu là cá nhỏ (nhóm trước sinh sản), rất ít cá trưởng thành (nhóm đang sinh sản) chứng tỏ nhóm cá trưởng thành đã bị khai thác gần cạn kiệt. Quần thể đang ở tình trạng bị khai thác quá mức.
b) Nhóm cá trưởng thành là nhóm đảm nhận chức năng sinh sản, bổ sung cá thể mới cho quần thể. Khi nhóm này còn quá ít, khả năng sinh sản của quần thể giảm mạnh, số lượng cá thể bổ sung không bù đắp được số bị khai thác và chết tự nhiên → quần thể có xu hướng suy giảm số lượng.
c) Nếu tiếp tục đánh bắt, ngay cả nhóm cá nhỏ (nguồn dự trữ để trưởng thành và sinh sản sau này) cũng bị khai thác, quần thể sẽ nhanh chóng cạn kiệt, thậm chí có nguy cơ bị tiêu diệt.
→ Cần ngừng khai thác một thời gian để cá nhỏ lớn lên, trưởng thành và sinh sản, giúp quần thể phục hồi số lượng, bảo đảm khai thác bền vững.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.