Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 149 SGK Sinh học 12

Bài 26. Quần xã sinh vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vì sao loài ngoại lai thường tác động tiêu cực đến các loài bản địa?

Lời giải

Vì sao loài ngoại lai thường tác động tiêu cực đến các loài bản địa?

Loài ngoại lai là loài sinh vật xuất hiện và phát triển ở khu vực vốn không phải là môi trường sống tự nhiên của chúng. Khi xâm nhập vào quần xã bản địa, nhiều loài ngoại lai trở thành loài xâm lấn và gây hại cho các loài bản địa vì những lí do sau:

a) Thiếu thiên địch kiểm soát: Ở môi trường mới, loài ngoại lai thường không có kẻ thù tự nhiên (động vật ăn thịt, vật kí sinh, tác nhân gây bệnh) khống chế số lượng như ở nơi bản địa của chúng. Nhờ đó, kích thước quần thể của chúng tăng nhanh, phát triển mạnh và phát tán rộng.

b) Cạnh tranh mạnh với loài bản địa: Với số lượng lớn và khả năng sinh trưởng, sinh sản nhanh, loài ngoại lai cạnh tranh gay gắt với các loài bản địa về nguồn sống (thức ăn, nơi ở, ánh sáng, chất dinh dưỡng…). Do loài bản địa thường yếu thế hơn trong cuộc cạnh tranh này nên số lượng của chúng bị suy giảm, thậm chí bị đẩy đến chỗ suy vong.

c) Trở thành vật ăn thịt hoặc vật kí sinh mới: Một số loài ngoại lai là động vật ăn thịt hoặc sinh vật gây bệnh mà các loài bản địa chưa từng tiếp xúc nên chưa hình thành được các đặc điểm thích nghi để chống lại. Vì vậy, các loài bản địa dễ bị tiêu diệt hoặc mắc bệnh hàng loạt.

d) Làm mất cân bằng và suy giảm đa dạng của quần xã: Sự phát triển mạnh của loài ngoại lai làm thay đổi cấu trúc quần xã, phá vỡ mối quan hệ dinh dưỡng vốn có, dẫn đến suy giảm độ đa dạng và làm mất cân bằng sinh thái trong quần xã bản địa.

Kết luận: Do không bị thiên địch kiểm soát, sinh sản và phát tán nhanh, cạnh tranh mạnh và gây hại trực tiếp cho các loài bản địa vốn chưa thích nghi, nên loài ngoại lai (nhất là loài xâm lấn) thường tác động tiêu cực đến các loài bản địa, làm suy giảm số lượng và đa dạng của chúng.

Đáp số

Vì loài ngoại lai không có thiên địch kiểm soát nên phát triển và phát tán nhanh; cạnh tranh mạnh về nguồn sống, có thể ăn thịt hoặc gây bệnh cho loài bản địa vốn chưa thích nghi, làm suy giảm số lượng và đa dạng loài bản địa, gây mất cân bằng quần xã.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.