Giải Luyện tập 1 trang 27 SGK Tin học 10
Đề bài
Một hình tạo bởi nửa hình tròn đơn vị và một hình chữ nhật trong mặt phẳng toạ độ như minh hoạ trong Hình 5.4. Hãy viết biểu thức lôgic mô tả hình vẽ.
Hình vẽ trong mặt phẳng toạ độ Oxy gồm hai phần tô màu: phần dưới là hình chữ nhật có các đỉnh tại , , , (nằm giữa hai đường và , từ đến ); phần trên là nửa hình tròn đơn vị tâm O bán kính 1 nằm phía trên trục hoành (nửa trên của đường tròn , với ), đỉnh cao nhất đạt tới . Hai phần ghép liền nhau tại đoạn thẳng trên trục Ox từ đến .
Lời giải
Phân tích hình vẽ. Hình đã cho là hợp (ghép liền) của hai miền:
a) Miền hình chữ nhật (phần dưới). Hình chữ nhật có các đỉnh , , , gồm những điểm thoả mãn đồng thời:
- hoành độ nằm giữa hai đường và : ;
- tung độ nằm giữa và : .
Vậy miền chữ nhật được mô tả bởi biểu thức lôgic:
b) Miền nửa hình tròn đơn vị (phần trên). Nửa hình tròn tâm bán kính nằm phía trên trục hoành gồm những điểm thoả mãn đồng thời:
- nằm trong (hoặc trên) đường tròn đơn vị : ;
- nằm phía trên trục hoành: .
Vậy miền nửa hình tròn được mô tả bởi:
c) Ghép hai miền. Một điểm thuộc hình vẽ khi nó thuộc miền chữ nhật hoặc thuộc miền nửa hình tròn, nên ta dùng phép OR () để nối hai biểu thức trên. Biểu thức lôgic mô tả toàn bộ hình là:
Kiểm tra. Điểm : ở nhóm đầu và → đúng (thuộc chữ nhật). Điểm (đỉnh nửa tròn): và → đúng. Điểm (ngoài hình): nhóm đầu sai vì ; nhóm sau sai vì → cả biểu thức sai, đúng là điểm không thuộc hình. Biểu thức mô tả chính xác hình vẽ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.