Sách giáo khoa Tin học 10

Giải Luyện tập 2 trang 27 SGK Tin học 10

Bài 5. Dữ liệu lôgic   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao p AND NOT p luôn luôn bằng 0, còn p OR NOT p luôn luôn bằng 1?

Lời giải

Ta xét một biến lôgic pp. Mỗi biến lôgic chỉ nhận một trong hai giá trị: 11 (đúng) hoặc 00 (sai). Phép NOT (phủ định) đảo giá trị của pp: nếu p=1p = 1 thì NOT p=0NOT\ p = 0, nếu p=0p = 0 thì NOT p=1NOT\ p = 1. Như vậy pp và NOT pNOT\ p luôn có giá trị trái ngược nhau.

a) Vì sao p AND NOT pp\ AND\ NOT\ p luôn bằng 00

Phép AND (và) chỉ cho kết quả 11 khi *cả hai* vế đều bằng 11; chỉ cần một vế bằng 00 thì kết quả bằng 00. Vì pp và NOT pNOT\ p luôn trái ngược nhau nên không bao giờ cùng bằng 11, do đó luôn có một vế bằng 00. Lập bảng chân trị:

| pp | NOT pNOT\ p | p AND NOT pp\ AND\ NOT\ p |
|:---:|:---:|:---:|
| 1 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |

Cả hai trường hợp đều cho kết quả 00, nên p AND NOT pp\ AND\ NOT\ p *luôn luôn* bằng 00 (một mệnh đề và phủ định của nó không thể cùng đúng).

b) Vì sao p OR NOT pp\ OR\ NOT\ p luôn bằng 11

Phép OR (hoặc) cho kết quả 11 khi *ít nhất một* vế bằng 11; chỉ bằng 00 khi *cả hai* vế cùng bằng 00. Vì pp và NOT pNOT\ p luôn trái ngược nhau nên luôn có đúng một vế bằng 11, do đó kết quả luôn bằng 11. Lập bảng chân trị:

| pp | NOT pNOT\ p | p OR NOT pp\ OR\ NOT\ p |
|:---:|:---:|:---:|
| 1 | 0 | 1 |
| 0 | 1 | 1 |

Cả hai trường hợp đều cho kết quả 11, nên p OR NOT pp\ OR\ NOT\ p *luôn luôn* bằng 11 (một mệnh đề hoặc đúng, hoặc phủ định của nó đúng — luôn có một cái đúng).

Đáp số

p AND NOT p=0p\ AND\ NOT\ p = 0 vì pp và NOT pNOT\ p không bao giờ cùng bằng 1 (đpcm)p OR NOT p=1p\ OR\ NOT\ p = 1 vì luôn có đúng một trong hai bằng 1 (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.