Giải Vận dụng 2 trang 40 SGK Toán 10
Đề bài
Từ một khu vực có thể quan sát được hai đỉnh núi, ta có thể ngắm và đo để xác định khoảng cách giữa hai đỉnh núi đó. Hãy thảo luận để đưa ra các bước cho một cách đo.
Lời giải
Phân tích. Gọi hai đỉnh núi là và . Vì không thể đến tận chân núi để căng thước đo trực tiếp nên là hai "điểm không tới được". Ý tưởng: chọn một điểm quan sát được cả hai đỉnh, đo khoảng cách từ điểm đó tới mỗi đỉnh rồi dùng định lí côsin cho tam giác tạo bởi điểm quan sát và hai đỉnh núi.
Các bước đo.
a) *Chọn điểm quan sát và đo góc giữa hai đỉnh.* Chọn một điểm trên mặt đất bằng phẳng mà từ đó ngắm được cả hai đỉnh . Dùng giác kế đo góc (góc giữa hai hướng ngắm từ tới và tới ).
b) *Đo khoảng cách từ điểm quan sát tới đỉnh thứ nhất.* Chọn thêm điểm trên mặt đất sao cho đo được khoảng cách và từ cả đều ngắm được đỉnh . Tại và đo hai góc và . Trong tam giác có
Theo định lí sin trong tam giác :
c) *Đo khoảng cách tới đỉnh thứ hai.* Làm hoàn toàn tương tự bước
b) với đỉnh (dùng cùng đoạn hoặc một đoạn cơ sở khác), ta tính được .
d) *Tính khoảng cách giữa hai đỉnh.* Áp dụng định lí côsin trong tam giác với hai cạnh và góc xen giữa :
Kiểm tra. Mọi đại lượng trong công thức cuối () đều lấy từ phép đo thực hiện được trên mặt đất, không cần đến chân núi; công thức đúng vì tam giác xác định khi biết hai cạnh và góc xen giữa. Vậy đo được khoảng cách giữa hai đỉnh núi.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.