Giải Bài 3.8 trang 42 SGK Toán 10
Đề bài
Một tàu đánh cá xuất phát từ cảng , đi theo hướng với vận tốc 70 km/h. Đi được 90 phút thì động cơ của tàu bị hỏng nên tàu trôi tự do theo hướng nam với vận tốc 8 km/h. Sau 2 giờ kể từ khi động cơ bị hỏng, tàu neo đậu được vào một hòn đảo.
a) Tính khoảng cách từ cảng tới đảo nơi tàu neo đậu.
b) Xác định hướng từ cảng tới đảo nơi tàu neo đậu.
Lời giải
Thiết lập mô hình.
Gọi:
- : cảng xuất phát.
- : vị trí tàu khi động cơ bị hỏng.
- : hòn đảo nơi tàu neo đậu.
Từ đến tàu đi theo hướng trong phút giờ với vận tốc km/h:
Từ đến tàu trôi theo hướng nam trong giờ với vận tốc km/h:
Tính góc .
Tại , tia có hướng ngược với hướng đi , tức là hướng , nên tia hợp với hướng bắc một góc . Do đường bắc – nam là đường thẳng, tia hợp với hướng nam một góc:
Mà hướng đúng về phía nam, nên
### a) Khoảng cách từ cảng tới đảo
Áp dụng định lí côsin trong tam giác :
Vậy khoảng cách từ cảng tới đảo khoảng km.
###
b) Hướng từ cảng tới đảo
Áp dụng định lí sin trong tam giác để tính góc :
Vì tàu trôi về phía nam nên đảo lệch về phía nam so với hướng ban đầu. Do đó hướng từ tới đảo lệch khỏi hướng nam một góc:
Vậy hướng từ cảng tới đảo là (xấp xỉ ).
Kiểm tra lại: đặt ở gốc toạ độ, trục hướng đông, hướng bắc. Ta có , . Khi đó km và góc lệch so với hướng nam là — khớp với kết quả trên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.