Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.9 trang 43 SGK Toán 10

Bài 6. Hệ thức lượng trong tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên nóc một toà nhà có một cột ăng-ten cao 5 m. Từ một vị trí quan sát AA cao 7 m so với mặt đất có thể nhìn thấy đỉnh BB và chân CC của cột ăng-ten, với các góc tương ứng là 50∘50^\circ và 40∘40^\circ so với phương nằm ngang (H.3.18).

a) Tính các góc của tam giác ABCABC.

b) Tính chiều cao của toà nhà.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 43 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.18: Một toà nhà, trên nóc có cột ăng-ten thẳng đứng, chân cột là CC, đỉnh cột là BB, đoạn BC=5BC = 5 m. Vị trí quan sát AA ở bên phải, cao 7 m so với mặt đất. Từ AA nhìn lên đỉnh BB với góc 50∘50^\circ và nhìn chân CC với góc 40∘40^\circ so với phương nằm ngang. Các góc 50∘50^\circ và 40∘40^\circ tạo bởi các tia ABAB, ACAC với đường nằm ngang kẻ từ AA.

Lời giải

a) Tính các góc của tam giác ABCABC.

Từ AA kẻ tia nằm ngang AxAx. Vì BB nhìn dưới góc 50∘50^\circ và CC nhìn dưới góc 40∘40^\circ so với phương ngang nên góc giữa hai tia ABAB và ACAC là:
BAC^=50∘−40∘=10∘.\widehat{BAC} = 50^\circ - 40^\circ = 10^\circ.

Cột ăng-ten BCBC dựng thẳng đứng, BB ở trên, CC ở dưới. Tia CACA hợp với phương nằm ngang (tại CC) một góc 40∘40^\circ (so le trong với góc nhìn tại AA), còn tia CBCB hướng thẳng đứng lên trên nên hợp với phương ngang góc 90∘90^\circ. Do đó:
BCA^=90∘+40∘=130∘.\widehat{BCA} = 90^\circ + 40^\circ = 130^\circ.

Tổng ba góc trong tam giác bằng 180∘180^\circ nên:
ABC^=180∘−BAC^−BCA^=180∘−10∘−130∘=40∘.\widehat{ABC} = 180^\circ - \widehat{BAC} - \widehat{BCA} = 180^\circ - 10^\circ - 130^\circ = 40^\circ.

Vậy A^=10∘\widehat{A} = 10^\circ, B^=40∘\widehat{B} = 40^\circ, C^=130∘\widehat{C} = 130^\circ.

b) Tính chiều cao của toà nhà.

Áp dụng định lí sin trong tam giác ABCABC với BC=5BC = 5 m:
BCsin⁡A^=ACsin⁡B^  ⇒  AC=BC⋅sin⁡B^sin⁡A^=5⋅sin⁡40∘sin⁡10∘≈18,51 (m).\frac{BC}{\sin \widehat{A}} = \frac{AC}{\sin \widehat{B}} \;\Rightarrow\; AC = \frac{BC \cdot \sin \widehat{B}}{\sin \widehat{A}} = \frac{5 \cdot \sin 40^\circ}{\sin 10^\circ} \approx 18{,}51 \text{ (m)}.

Gọi CC là chân cột ăng-ten, tức là đỉnh của toà nhà. Khoảng cách theo phương thẳng đứng từ AA lên tới CC là:
AC⋅sin⁡40∘≈18,51⋅sin⁡40∘≈11,90 (m).AC \cdot \sin 40^\circ \approx 18{,}51 \cdot \sin 40^\circ \approx 11{,}90 \text{ (m)}.

Vì vị trí quan sát AA ở độ cao 77 m so với mặt đất nên chiều cao của toà nhà (độ cao của CC so với mặt đất) là:
h=7+11,90≈18,9 (m).h = 7 + 11{,}90 \approx 18{,}9 \text{ (m)}.

Vậy toà nhà cao khoảng 18,918{,}9 m.

Đáp số

A^=10∘\widehat{A} = 10^\circ, B^=40∘\widehat{B} = 40^\circ, C^=130∘\widehat{C} = 130^\circh≈18,9h \approx 18{,}9 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.