Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.19 trang 45 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương III   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên sân bóng chày dành cho nam, các vị trí gôn Nhà (Home plate), gôn 1 (First base), gôn 2 (Second base), gôn 3 (Third base) là bốn đỉnh của một hình vuông có cạnh dài 27,4 m. Vị trí đứng ném bóng (Pitcher's mound) nằm trên đường nối gôn Nhà với gôn 2, và cách gôn Nhà 18,44 m. Tính các khoảng cách từ vị trí đứng ném bóng tới các gôn 1 và gôn 3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 45 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.21 là ảnh một sân bóng chày, trên đó đánh dấu các vị trí: Gôn 2 (Second base) ở đỉnh xa, Gôn Nhà (Home plate) ở đỉnh gần, Gôn 1 (First base) bên phải, Gôn 3 (Third base) bên trái, và Vị trí ném bóng nằm giữa gôn Nhà và gôn 2. Bốn gôn tạo thành hình vuông cạnh 27,4 m; vị trí ném bóng trên đường chéo gôn Nhà – gôn 2, cách gôn Nhà 18,44 m.

Lời giải

Mô hình hoá bài toán. Gọi hình vuông có bốn đỉnh là gôn Nhà HH, gôn 1 AA, gôn 2 CC, gôn 3 BB, cạnh HA=AC=CB=BH=27,4HA = AC = CB = BH = 27{,}4 m. Vị trí ném bóng PP nằm trên đường chéo HCHC với HP=18,44HP = 18{,}44 m.

Trong hình vuông, đường chéo HCHC là tia phân giác của góc vuông tại đỉnh HH, nên nó tạo với hai cạnh HAHA và HBHB các góc bằng nhau:
AHP^=BHP^=45∘.\widehat{AHP} = \widehat{BHP} = 45^\circ.

Tính khoảng cách tới gôn 1 (PAPA). Xét tam giác HPAHPA có HP=18,44HP = 18{,}44 m, HA=27,4HA = 27{,}4 m và AHP^=45∘\widehat{AHP} = 45^\circ. Áp dụng định lí côsin:
PA2=HP2+HA2−2⋅HP⋅HA⋅cos⁡45∘.PA^2 = HP^2 + HA^2 - 2\cdot HP\cdot HA\cdot\cos 45^\circ.
Thay số:
PA2=18,442+27,42−2⋅18,44⋅27,4⋅22.PA^2 = 18{,}44^2 + 27{,}4^2 - 2\cdot 18{,}44\cdot 27{,}4\cdot\frac{\sqrt{2}}{2}.
PA2=340,0336+750,76−1010,512⋅22≈1090,7936−714,55≈376,25.PA^2 = 340{,}0336 + 750{,}76 - 1010{,}512\cdot\frac{\sqrt 2}{2} \approx 1090{,}7936 - 714{,}55 \approx 376{,}25.
PA≈376,25≈19,40 (m).PA \approx \sqrt{376{,}25} \approx 19{,}40 \text{ (m)}.

Tính khoảng cách tới gôn 3 (PBPB). Xét tam giác HPBHPB có HP=18,44HP = 18{,}44 m, HB=27,4HB = 27{,}4 m và BHP^=45∘\widehat{BHP} = 45^\circ. Vì các yếu tố hoàn toàn giống tam giác HPAHPA nên theo định lí côsin ta cũng được:
PB2=18,442+27,42−2⋅18,44⋅27,4⋅cos⁡45∘≈376,25,PB^2 = 18{,}44^2 + 27{,}4^2 - 2\cdot 18{,}44\cdot 27{,}4\cdot\cos 45^\circ \approx 376{,}25,
PB≈19,40 (m).PB \approx 19{,}40 \text{ (m)}.

Kết luận. Khoảng cách từ vị trí đứng ném bóng tới gôn 1 và tới gôn 3 bằng nhau và xấp xỉ 19,419{,}4 m.

Đáp số

Khoảng cách tới gôn 1: PA≈19,4PA \approx 19{,}4 mKhoảng cách tới gôn 3: PB≈19,4PB \approx 19{,}4 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.