Giải Bài 4.2 trang 50 SGK Toán 10
Đề bài
Trong Hình 4.12, hãy chỉ ra các vectơ cùng phương, các cặp vectơ ngược hướng và các cặp vectơ bằng nhau.
Hình 4.12 vẽ trên mặt phẳng toạ độ bốn vectơ:
- : điểm đầu , điểm cuối .
- : điểm đầu , điểm cuối cùng hướng, vẽ song song ngay cạnh (đi lên, sang phải).
- : điểm đầu , điểm cuối (đi xuống, sang phải).
- : điểm đầu , điểm cuối (đi thẳng xuống dưới, phương thẳng đứng). Thực tế vẽ từ khoảng xuống .
Các vectơ và cùng hướng và song song; có phương chéo xuống; có phương thẳng đứng hướng xuống.
Lời giải
Phân tích. Dựa vào toạ độ điểm đầu và điểm cuối, ta xác định toạ độ (vectơ chỉ phương) của từng vectơ trong Hình 4.12:
- : từ đến nên .
- : vẽ song song, cùng hướng và cùng độ dài với nên .
- : từ đến nên (phương thẳng đứng).
- : từ đến nên (phương chéo xuống).
a) Các vectơ cùng phương.
Hai vectơ cùng phương khi giá của chúng song song hoặc trùng nhau, tức là hai toạ độ tỉ lệ với nhau.
- và có toạ độ bằng nhau (tỉ lệ) nên và cùng phương.
- Kiểm tra các cặp còn lại: và : ; và : ; và : .
Vậy chỉ có cặp và cùng phương; (thẳng đứng) và (chéo) không cùng phương với vectơ nào khác.
b) Các cặp vectơ ngược hướng.
Muốn ngược hướng thì trước hết phải cùng phương. Trong hình chỉ có và cùng phương, nhưng chúng lại cùng hướng (cùng đi lên, sang phải).
Vậy không có cặp vectơ nào ngược hướng.
c) Các cặp vectơ bằng nhau.
Hai vectơ bằng nhau khi chúng cùng hướng và cùng độ dài. Ta có và cùng hướng, đồng thời
Vậy . Đây là cặp vectơ bằng nhau duy nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.