Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.21 trang 27 SGK Toán 10

Bài tập cuối Bài 17. Phương trình quy về phương trình bậc hai   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) 6x2+13x+13=2x+4\sqrt{6x^2 + 13x + 13} = 2x + 4;

b) 2x2+5x+3=−3−x\sqrt{2x^2 + 5x + 3} = -3 - x;

c) 3x2−17x+23=x−3\sqrt{3x^2 - 17x + 23} = x - 3;

d) −x2+2x+4=x−2\sqrt{-x^2 + 2x + 4} = x - 2.

Lời giải

Phương pháp chung (SGK): Với phương trình f(x)=g(x)\sqrt{f(x)} = g(x), ta bình phương hai vế để đưa về phương trình bậc hai f(x)=[g(x)]2f(x) = [g(x)]^2, giải rồi thử lại (nghiệm chỉ được nhận khi vế phải g(x)≥0g(x) \ge 0).

a) 6x2+13x+13=2x+4\sqrt{6x^2 + 13x + 13} = 2x + 4

Bình phương hai vế:

6x2+13x+13=(2x+4)2=4x2+16x+166x^2 + 13x + 13 = (2x+4)^2 = 4x^2 + 16x + 16

2x2−3x−3=0  ⇒  x=3±3342x^2 - 3x - 3 = 0 \;\Rightarrow\; x = \frac{3 \pm \sqrt{33}}{4}

Thử lại: với cả hai nghiệm, vế phải 2x+4>02x+4 > 0 (vì x1≈2,19x_1 \approx 2{,}19 và x2≈−0,69x_2 \approx -0{,}69 đều lớn hơn −2-2), và thay vào thấy thỏa mãn.

Vậy phương trình có hai nghiệm x=3+334x = \dfrac{3+\sqrt{33}}{4} và x=3−334x = \dfrac{3-\sqrt{33}}{4}.

b) 2x2+5x+3=−3−x\sqrt{2x^2 + 5x + 3} = -3 - x

Bình phương hai vế:

2x2+5x+3=(−3−x)2=x2+6x+92x^2 + 5x + 3 = (-3-x)^2 = x^2 + 6x + 9

x2−x−6=0  ⇒  (x−3)(x+2)=0  ⇒  x=3 hoặc x=−2x^2 - x - 6 = 0 \;\Rightarrow\; (x-3)(x+2) = 0 \;\Rightarrow\; x = 3 \text{ hoặc } x = -2

Thử lại:
- x=3x = 3: vế phải −3−3=−6<0-3 - 3 = -6 < 0 (loại).
- x=−2x = -2: vế phải −3−(−2)=−1<0-3 - (-2) = -1 < 0 (loại).

Vậy phương trình vô nghiệm.

c) 3x2−17x+23=x−3\sqrt{3x^2 - 17x + 23} = x - 3

Bình phương hai vế:

3x2−17x+23=(x−3)2=x2−6x+93x^2 - 17x + 23 = (x-3)^2 = x^2 - 6x + 9

2x2−11x+14=0  ⇒  x=11±34  ⇒  x=72 hoặc x=22x^2 - 11x + 14 = 0 \;\Rightarrow\; x = \frac{11 \pm 3}{4} \;\Rightarrow\; x = \frac{7}{2} \text{ hoặc } x = 2

Thử lại:
- x=72x = \dfrac{7}{2}: vế phải 72−3=12>0\dfrac{7}{2} - 3 = \dfrac{1}{2} > 0, thay vào: 14=12\sqrt{\frac{1}{4}} = \frac{1}{2} (thỏa mãn).
- x=2x = 2: vế phải 2−3=−1<02 - 3 = -1 < 0 (loại).

Vậy phương trình có nghiệm x=72x = \dfrac{7}{2}.

d) −x2+2x+4=x−2\sqrt{-x^2 + 2x + 4} = x - 2

Bình phương hai vế:

−x2+2x+4=(x−2)2=x2−4x+4-x^2 + 2x + 4 = (x-2)^2 = x^2 - 4x + 4

2x2−6x=0  ⇒  2x(x−3)=0  ⇒  x=0 hoặc x=32x^2 - 6x = 0 \;\Rightarrow\; 2x(x - 3) = 0 \;\Rightarrow\; x = 0 \text{ hoặc } x = 3

Thử lại:
- x=0x = 0: vế phải 0−2=−2<00 - 2 = -2 < 0 (loại).
- x=3x = 3: vế phải 3−2=1>03 - 2 = 1 > 0, thay vào: −9+6+4=1=1\sqrt{-9+6+4} = \sqrt{1} = 1 (thỏa mãn).

Vậy phương trình có nghiệm x=3x = 3.

Đáp số

x = (3 + √33)/4 ≈ 2,19 hoặc x = (3 − √33)/4 ≈ −0,69Vô nghiệmx = 7/2 = 3,5x = 3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.