Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.15 trang 47 SGK Toán 10

Bài 21. Đường tròn trong mặt phẳng tọa độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết phương trình của đường tròn trong mỗi trường hợp sau:

a) Có tâm I(−2;5)I(-2; 5) và bán kính R=7R = 7;

b) Có tâm I(1;−2)I(1; -2) và đi qua điểm A(−2;2)A(-2; 2);

c) Có đường kính ABAB, với A(−1;−3)A(-1; -3), B(−3;5)B(-3; 5);

d) Có tâm I(1;3)I(1; 3) và tiếp xúc với đường thẳng x+2y+3=0x + 2y + 3 = 0.

Lời giải

a) Đường tròn có tâm I(−2;5)I(-2; 5) và bán kính R=7R = 7 có phương trình:

(x+2)2+(y−5)2=49(x + 2)^2 + (y - 5)^2 = 49

b) Đường tròn có tâm I(1;−2)I(1; -2) và đi qua điểm A(−2;2)A(-2; 2) nên bán kính bằng khoảng cách IAIA:

R=IA=(−2−1)2+(2−(−2))2=(−3)2+42=9+16=25=5.R = IA = \sqrt{(-2 - 1)^2 + (2 - (-2))^2} = \sqrt{(-3)^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5.

Vậy phương trình đường tròn là:

(x−1)2+(y+2)2=25(x - 1)^2 + (y + 2)^2 = 25

c) Đường tròn có đường kính ABAB với A(−1;−3)A(-1; -3), B(−3;5)B(-3; 5).

- Tâm II là trung điểm của ABAB:
I(−1+(−3)2;−3+52)=I(−2;1).I\left(\dfrac{-1 + (-3)}{2}; \dfrac{-3 + 5}{2}\right) = I(-2; 1).

- Bán kính bằng nửa độ dài ABAB:
AB=(−3−(−1))2+(5−(−3))2=(−2)2+82=4+64=68=217.AB = \sqrt{(-3 - (-1))^2 + (5 - (-3))^2} = \sqrt{(-2)^2 + 8^2} = \sqrt{4 + 64} = \sqrt{68} = 2\sqrt{17}.
R=AB2=17,suy ra R2=17.R = \dfrac{AB}{2} = \sqrt{17}, \quad \text{suy ra } R^2 = 17.

Vậy phương trình đường tròn là:

(x+2)2+(y−1)2=17(x + 2)^2 + (y - 1)^2 = 17

d) Đường tròn có tâm I(1;3)I(1; 3) và tiếp xúc với đường thẳng Δ:x+2y+3=0\Delta: x + 2y + 3 = 0 nên bán kính bằng khoảng cách từ II đến Δ\Delta:

R=d(I,Δ)=∣1+2⋅3+3∣12+22=∣10∣5=105=25.R = d(I, \Delta) = \dfrac{|1 + 2\cdot 3 + 3|}{\sqrt{1^2 + 2^2}} = \dfrac{|10|}{\sqrt{5}} = \dfrac{10}{\sqrt{5}} = 2\sqrt{5}.

Suy ra R2=20R^2 = 20. Vậy phương trình đường tròn là:

(x−1)2+(y−3)2=20(x - 1)^2 + (y - 3)^2 = 20

Đáp số

(x+2)2+(y−5)2=49(x+2)^2+(y-5)^2=49(x−1)2+(y+2)2=25(x-1)^2+(y+2)^2=25(x+2)2+(y−1)2=17(x+2)^2+(y-1)^2=17(x−1)2+(y−3)2=20(x-1)^2+(y-3)^2=20

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.