Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.25 trang 56 SGK Toán 10

Bài 22. Ba đường conic   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khúc cua của một con đường có dạng hình parabol, điểm đầu vào khúc cua là AA, điểm cuối là BB, khoảng cách AB=400AB = 400 m. Đỉnh parabol (P)(P) của khúc cua cách đường thẳng ABAB một khoảng 20 m và cách đều AA, BB (H.7.34).

a) Lập phương trình chính tắc của (P)(P), với 1 đơn vị đo trong mặt phẳng toạ độ tương ứng 1 m trên thực tế.

b) Lập phương trình chính tắc của (P)(P), với 1 đơn vị đo trong mặt phẳng toạ độ tương ứng 1 km trên thực tế.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 56 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.34: Một cung parabol nối hai điểm A (phía dưới) và B (phía trên), đoạn thẳng AB dọc (đường nối A và B) dài 400 m. Đỉnh của parabol nằm ở phía trái, cách đường thẳng AB một khoảng 20 m và cách đều hai điểm A, B (tức nằm ngang mức trung điểm của AB).

Lời giải

Thiết lập hệ toạ độ. Vì đỉnh OO của parabol cách đều AA và BB nên dây ABAB vuông góc với trục của parabol. Ta chọn hệ trục toạ độ sao cho đỉnh parabol trùng gốc OO, trục đối xứng là trục OxOx (parabol hướng theo chiều dương OxOx). Khi đó phương trình chính tắc có dạng
y2=2px(p>0).y^2 = 2px \quad (p>0).
Dây ABAB vuông góc với OxOx và cách đỉnh một khoảng bằng 20 m nên AA, BB nằm trên đường thẳng x=x = (khoảng cách đỉnh đến ABAB). Hai điểm AA, BB đối xứng nhau qua trục OxOx và ABAB bằng khoảng cách giữa chúng.

a) Đơn vị đo là mét (1 đơn vị ↔ 1 m).

Khoảng cách từ đỉnh đến ABAB là 20 m nên AA, BB có hoành độ x=20x = 20.

Vì AB=400AB = 400 m và AA, BB đối xứng qua OxOx nên tung độ của chúng là ±200\pm 200. Chọn A(20 ; 200)A(20\,;\,200).

Thay vào y2=2pxy^2 = 2px:
2002=2p⋅20  ⇒  40 000=40p  ⇒  p=1000.200^2 = 2p\cdot 20 \;\Rightarrow\; 40\,000 = 40p \;\Rightarrow\; p = 1000.

Vậy phương trình chính tắc của (P)(P) là
y2=2000x.y^2 = 2000x.

*Kiểm tra:* với x=20x=20 thì y2=2000⋅20=40 000y^2 = 2000\cdot 20 = 40\,000, suy ra y=±200y = \pm 200, tức AB=400AB = 400 m. Đúng.

b) Đơn vị đo là ki-lô-mét (1 đơn vị ↔ 1 km).

Đổi các độ dài sang km: AB=400 m=0,4AB = 400\text{ m} = 0{,}4 km, khoảng cách đỉnh đến ABAB là 20 m=0,0220\text{ m} = 0{,}02 km.

Khi đó AA, BB có hoành độ x=0,02x = 0{,}02 và tung độ ±0,42=±0,2\pm\dfrac{0{,}4}{2} = \pm 0{,}2. Chọn A(0,02 ; 0,2)A(0{,}02\,;\,0{,}2).

Thay vào y2=2pxy^2 = 2px:
(0,2)2=2p⋅0,02  ⇒  0,04=0,04p  ⇒  p=1.(0{,}2)^2 = 2p\cdot 0{,}02 \;\Rightarrow\; 0{,}04 = 0{,}04p \;\Rightarrow\; p = 1.

Vậy phương trình chính tắc của (P)(P) là
y2=2x.y^2 = 2x.

*Kiểm tra:* với x=0,02x = 0{,}02 thì y2=2⋅0,02=0,04y^2 = 2\cdot 0{,}02 = 0{,}04, suy ra y=±0,2y = \pm 0{,}2, tức AB=0,4AB = 0{,}4 km =400= 400 m. Đúng.

Đáp số

y2=2000xy^2 = 2000xy2=2xy^2 = 2x

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.