Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.35 trang 59 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương VII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho elip (E)(E): x2a2+y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2} + \dfrac{y^2}{b^2} = 1 (a>b>0)(a > b > 0).

a) Tìm các giao điểm A1A_1, A2A_2 của (E)(E) với trục hoành và các giao điểm B1B_1, B2B_2 của (E)(E) với trục tung. Tính A1A2A_1A_2, B1B2B_1B_2.

b) Xét một điểm bất kì M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc (E)(E).

Chứng minh rằng, b2≤x02+y02≤a2b^2 \le x_0^2 + y_0^2 \le a^2 và b≤OM≤ab \le OM \le a.

Lời giải

a) Tìm giao điểm và tính A1A2A_1A_2, B1B2B_1B_2.

*Giao điểm với trục hoành:* cho y=0y = 0 trong phương trình (E)(E):

x2a2=1⇒x2=a2⇒x=±a.\dfrac{x^2}{a^2} = 1 \Rightarrow x^2 = a^2 \Rightarrow x = \pm a.

Vậy (E)(E) cắt trục hoành tại A1(−a ; 0)A_1(-a\,;\,0) và A2(a ; 0)A_2(a\,;\,0). Do đó

A1A2=∣a−(−a)∣=2a.A_1A_2 = |a - (-a)| = 2a.

*Giao điểm với trục tung:* cho x=0x = 0 trong phương trình (E)(E):

y2b2=1⇒y2=b2⇒y=±b.\dfrac{y^2}{b^2} = 1 \Rightarrow y^2 = b^2 \Rightarrow y = \pm b.

Vậy (E)(E) cắt trục tung tại B1(0 ; −b)B_1(0\,;\,-b) và B2(0 ; b)B_2(0\,;\,b). Do đó

B1B2=∣b−(−b)∣=2b.B_1B_2 = |b - (-b)| = 2b.

b) Chứng minh b2≤x02+y02≤a2b^2 \le x_0^2 + y_0^2 \le a^2 và b≤OM≤ab \le OM \le a.

Vì M(x0 ; y0)M(x_0\,;\,y_0) thuộc (E)(E) nên

x02a2+y02b2=1.(∗)\dfrac{x_0^2}{a^2} + \dfrac{y_0^2}{b^2} = 1. \qquad (*)

Vì a>b>0a > b > 0 nên 1a2≤1b2\dfrac{1}{a^2} \le \dfrac{1}{b^2}.

*Chứng minh x02+y02≤a2x_0^2 + y_0^2 \le a^2:* Từ 1a2≤1b2\dfrac{1}{a^2} \le \dfrac{1}{b^2} suy ra y02a2≤y02b2\dfrac{y_0^2}{a^2} \le \dfrac{y_0^2}{b^2}. Cộng thêm x02a2\dfrac{x_0^2}{a^2} vào hai vế rồi dùng (∗)(*):

x02a2+y02a2≤x02a2+y02b2=1,\dfrac{x_0^2}{a^2} + \dfrac{y_0^2}{a^2} \le \dfrac{x_0^2}{a^2} + \dfrac{y_0^2}{b^2} = 1,

tức là x02+y02a2≤1\dfrac{x_0^2 + y_0^2}{a^2} \le 1, suy ra x02+y02≤a2x_0^2 + y_0^2 \le a^2.

*Chứng minh x02+y02≥b2x_0^2 + y_0^2 \ge b^2:* Từ 1b2≥1a2\dfrac{1}{b^2} \ge \dfrac{1}{a^2} suy ra x02b2≥x02a2\dfrac{x_0^2}{b^2} \ge \dfrac{x_0^2}{a^2}. Cộng thêm y02b2\dfrac{y_0^2}{b^2} vào hai vế rồi dùng (∗)(*):

x02b2+y02b2≥x02a2+y02b2=1,\dfrac{x_0^2}{b^2} + \dfrac{y_0^2}{b^2} \ge \dfrac{x_0^2}{a^2} + \dfrac{y_0^2}{b^2} = 1,

tức là x02+y02b2≥1\dfrac{x_0^2 + y_0^2}{b^2} \ge 1, suy ra x02+y02≥b2x_0^2 + y_0^2 \ge b^2.

Kết hợp hai điều trên:

b2≤x02+y02≤a2.(đpcm)b^2 \le x_0^2 + y_0^2 \le a^2. \qquad \text{(đpcm)}

*Suy ra b≤OM≤ab \le OM \le a:* Ta có OM=x02+y02OM = \sqrt{x_0^2 + y_0^2}. Vì 0<b≤a0 < b \le a và các vế của bất đẳng thức b2≤x02+y02≤a2b^2 \le x_0^2 + y_0^2 \le a^2 đều không âm, lấy căn bậc hai (hàm căn đồng biến) ta được

b2≤x02+y02≤a2,\sqrt{b^2} \le \sqrt{x_0^2 + y_0^2} \le \sqrt{a^2},

tức là b≤OM≤ab \le OM \le a. (đpcm)

Đáp số

A1(−a;0)A_1(-a;0), A2(a;0)A_2(a;0), B1(0;−b)B_1(0;-b), B2(0;b)B_2(0;b); A1A2=2aA_1A_2 = 2a, B1B2=2bB_1B_2 = 2bđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.