Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.34 trang 58 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương VII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường tròn (C)(C) có phương trình x2+y2−4x+6y−12=0x^2 + y^2 - 4x + 6y - 12 = 0.

a) Tìm toạ độ tâm II và bán kính RR của (C)(C).

b) Chứng minh rằng điểm M(5;1)M(5; 1) thuộc (C)(C). Viết phương trình tiếp tuyến dd của (C)(C) tại MM.

a) Dùng hai số hạng đầu tiên trong khai triển của (1+0,02)5(1+0,02)^5 để tính giá trị gần đúng của 1,0251,02^5.

b) Dùng máy tính cầm tay tính giá trị của 1,0251,02^5 và tính sai số tuyệt đối của giá trị gần đúng nhận được ở câu a.

Lời giải

## Bài toán 1 — Đường tròn

a) Tìm tâm II và bán kính RR.

Phương trình (C)(C): x2+y2−4x+6y−12=0x^2 + y^2 - 4x + 6y - 12 = 0 có dạng x2+y2−2ax−2by+c=0x^2 + y^2 - 2ax - 2by + c = 0 với:

−2a=−4⇒a=2;−2b=6⇒b=−3;c=−12.-2a = -4 \Rightarrow a = 2; \quad -2b = 6 \Rightarrow b = -3; \quad c = -12.

Vậy tâm I(2; −3)I(2;\,-3) và bán kính:

R=a2+b2−c=22+(−3)2−(−12)=4+9+12=25=5.R = \sqrt{a^2 + b^2 - c} = \sqrt{2^2 + (-3)^2 - (-12)} = \sqrt{4 + 9 + 12} = \sqrt{25} = 5.

b) Chứng minh M(5;1)∈(C)M(5;1)\in(C) và viết phương trình tiếp tuyến dd tại MM.

Thay M(5;1)M(5;1) vào vế trái phương trình (C)(C):

52+12−4⋅5+6⋅1−12=25+1−20+6−12=0.5^2 + 1^2 - 4\cdot 5 + 6\cdot 1 - 12 = 25 + 1 - 20 + 6 - 12 = 0.

Vậy MM thuộc (C)(C) (đpcm).

Tiếp tuyến dd tại MM vuông góc với bán kính IMIM, nên IM⃗\vec{IM} là một vectơ pháp tuyến của dd:

IM⃗=(5−2; 1−(−3))=(3; 4).\vec{IM} = (5 - 2;\, 1 - (-3)) = (3;\,4).

Phương trình tiếp tuyến dd đi qua M(5;1)M(5;1) với pháp tuyến (3;4)(3;4):

3(x−5)+4(y−1)=0⇔3x+4y−19=0.3(x - 5) + 4(y - 1) = 0 \Leftrightarrow 3x + 4y - 19 = 0.

## Bài toán 2 — Giá trị gần đúng của 1,0251{,}02^5

a) Dùng hai số hạng đầu của khai triển (1+0,02)5(1 + 0{,}02)^5.

Theo công thức nhị thức Newton, hai số hạng đầu tiên của (1+0,02)5(1 + 0{,}02)^5 là:

(50)⋅15+(51)⋅14⋅(0,02)=1+5⋅0,02=1+0,1=1,1.\binom{5}{0}\cdot 1^5 + \binom{5}{1}\cdot 1^4 \cdot (0{,}02) = 1 + 5\cdot 0{,}02 = 1 + 0{,}1 = 1{,}1.

Vậy giá trị gần đúng: 1,025≈1,1.1{,}02^5 \approx 1{,}1.

b) Giá trị bằng máy tính và sai số tuyệt đối.

Dùng máy tính cầm tay:

1,025=1,1040808032.1{,}02^5 = 1{,}1040808032.

Sai số tuyệt đối của giá trị gần đúng ở câu a so với giá trị này:

Δ=∣1,1040808032−1,1∣=0,0040808032≈0,0041.\Delta = \left| 1{,}1040808032 - 1{,}1 \right| = 0{,}0040808032 \approx 0{,}0041.

Đáp số

Bài 1a) I(2; −3), R = 5Bài 1b) đpcm; d: 3x + 4y − 19 = 0Bài 2a) 1,02^5 ≈ 1,1Bài 2b) 1,02^5 = 1,1040808032; sai số tuyệt đối ≈ 0,0041

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.