Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 67 SGK Toán 10

Bài 11. Tích vô hướng của hai vecto   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khi nào thì tích vô hướng của hai vectơ khác vectơ-không u⃗,v⃗\vec{u}, \vec{v} là một số dương? Là một số âm?

Lời giải

Với hai vectơ khác vectơ-không u⃗,v⃗\vec{u}, \vec{v}, gọi φ\varphi là góc giữa chúng (0∘≤φ≤180∘0^\circ \le \varphi \le 180^\circ). Theo định nghĩa tích vô hướng:
u⃗⋅v⃗=∣u⃗∣⋅∣v⃗∣⋅cos⁡φ.\vec{u} \cdot \vec{v} = |\vec{u}| \cdot |\vec{v}| \cdot \cos\varphi.
Vì u⃗,v⃗\vec{u}, \vec{v} khác 0⃗\vec{0} nên ∣u⃗∣>0|\vec{u}| > 0 và ∣v⃗∣>0|\vec{v}| > 0, do đó ∣u⃗∣⋅∣v⃗∣>0|\vec{u}| \cdot |\vec{v}| > 0. Vậy dấu của u⃗⋅v⃗\vec{u} \cdot \vec{v} hoàn toàn phụ thuộc vào dấu của cos⁡φ\cos\varphi.

a) Tích vô hướng là một số dương khi và chỉ khi cos⁡φ>0\cos\varphi > 0, tức là 0∘≤φ<90∘0^\circ \le \varphi < 90^\circ (góc giữa hai vectơ là góc nhọn hoặc bằng 0∘0^\circ).

b) Tích vô hướng là một số âm khi và chỉ khi cos⁡φ<0\cos\varphi < 0, tức là 90∘<φ≤180∘90^\circ < \varphi \le 180^\circ (góc giữa hai vectơ là góc tù hoặc bằng 180∘180^\circ).

(Khi φ=90∘\varphi = 90^\circ thì cos⁡φ=0\cos\varphi = 0 nên u⃗⋅v⃗=0\vec{u} \cdot \vec{v} = 0.)

Đáp số

u⃗⋅v⃗>0⇔0∘≤φ<90∘\vec{u} \cdot \vec{v} > 0 \Leftrightarrow 0^\circ \le \varphi < 90^\circ (góc nhọn)u⃗⋅v⃗<0⇔90∘<φ≤180∘\vec{u} \cdot \vec{v} < 0 \Leftrightarrow 90^\circ < \varphi \le 180^\circ (góc tù)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.