Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 68 SGK Toán 10

Bài 11. Tích vô hướng của hai vecto   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho hai vectơ không cùng phương u⃗=(x;y)\vec{u}=(x;y) và v⃗=(x′;y′)\vec{v}=(x';y').

a) Xác định toạ độ của các điểm AA và BB sao cho OA→=u⃗\overrightarrow{OA}=\vec{u}, OB→=v⃗\overrightarrow{OB}=\vec{v}.

b) Tính AB2AB^2, OA2OA^2, OB2OB^2 theo toạ độ của AA và BB.

c) Tính OA→⋅OB→\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB} theo toạ độ của AA, BB.

Lời giải

a) Vì OA→=u⃗=(x;y)\overrightarrow{OA}=\vec{u}=(x;y) nên điểm AA có toạ độ bằng toạ độ của vectơ OA→\overrightarrow{OA}, tức là A(x;y)A(x;y).

Tương tự, vì OB→=v⃗=(x′;y′)\overrightarrow{OB}=\vec{v}=(x';y') nên B(x′;y′)B(x';y').

b) Áp dụng công thức tính độ dài theo toạ độ:

- OA2=∣OA→∣2=x2+y2.OA^2=\left|\overrightarrow{OA}\right|^2=x^2+y^2.

- OB2=∣OB→∣2=x′2+y′2.OB^2=\left|\overrightarrow{OB}\right|^2=x'^2+y'^2.

- AB2=∣AB→∣2=(x′−x)2+(y′−y)2.AB^2=\left|\overrightarrow{AB}\right|^2=(x'-x)^2+(y'-y)^2.

c) Trong tam giác OABOAB, theo định lí côsin (hoặc từ hệ thức AB→=OB→−OA→\overrightarrow{AB}=\overrightarrow{OB}-\overrightarrow{OA}) ta có:
AB2=OA2+OB2−2 OA→⋅OB→.AB^2=OA^2+OB^2-2\,\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB}.

Suy ra:
OA→⋅OB→=12(OA2+OB2−AB2).\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB}=\frac{1}{2}\left(OA^2+OB^2-AB^2\right).

Thay các kết quả ở câu b):
OA→⋅OB→=12[(x2+y2)+(x′2+y′2)−((x′−x)2+(y′−y)2)].\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB}=\frac{1}{2}\Big[(x^2+y^2)+(x'^2+y'^2)-\big((x'-x)^2+(y'-y)^2\big)\Big].

Khai triển:
(x′−x)2+(y′−y)2=x′2−2xx′+x2+y′2−2yy′+y2.(x'-x)^2+(y'-y)^2=x'^2-2xx'+x^2+y'^2-2yy'+y^2.

Do đó:
OA2+OB2−AB2=(x2+y2+x′2+y′2)−(x2+x′2−2xx′+y2+y′2−2yy′)=2xx′+2yy′.OA^2+OB^2-AB^2=(x^2+y^2+x'^2+y'^2)-(x^2+x'^2-2xx'+y^2+y'^2-2yy')=2xx'+2yy'.

Vậy:
OA→⋅OB→=12(2xx′+2yy′)=xx′+yy′.\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB}=\frac{1}{2}(2xx'+2yy')=xx'+yy'.

Đây chính là công thức tính tích vô hướng của hai vectơ theo toạ độ.

Đáp số

A(x;y)A(x;y), B(x′;y′)B(x';y')OA2=x2+y2OA^2=x^2+y^2; OB2=x′2+y′2OB^2=x'^2+y'^2; AB2=(x′−x)2+(y′−y)2AB^2=(x'-x)^2+(y'-y)^2OA→⋅OB→=xx′+yy′\overrightarrow{OA}\cdot\overrightarrow{OB}=xx'+yy'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.