Giải Hoạt động 2 trang 74 SGK Toán 10
Đề bài
Trang và Hoà thực hiện đo thể tích một cốc nước bằng hai ống đong có vạch chia được kết quả như Hình 5.1. Hãy cho biết số đo thể tích trên mỗi ống.
Hình 5.1: Hai ống đong hình trụ có vạch chia theo đơn vị cm³, cùng hiển thị các vạch từ 10 đến 15. Ống thứ nhất (bên trái) chỉ có vạch chia theo đơn vị nguyên (10, 11, 12, 13, 14, 15), mực nước dâng đến vạch 13. Ống thứ hai (bên phải) có vạch chia nhỏ hơn (chia nhỏ giữa các vạch nguyên), mực nước cũng ở khoảng vạch 13 (giữa hai ống có đường nét đứt nối ngang ở mức 13). Cần đọc số đo thể tích nước trên mỗi ống.
Lời giải
Cách đọc số đo trên ống đong: Số đo thể tích của nước là giá trị ứng với vạch chia mà mực nước dâng tới. Ống nào có độ chia nhỏ nhất (khoảng cách giữa hai vạch liền kề) càng bé thì đọc được số đo càng chính xác.
Ống thứ nhất (ống bên trái):
Ống chỉ có các vạch chia theo đơn vị nguyên: (đơn vị ), nên độ chia nhỏ nhất là .
Mực nước dâng đúng tới vạch . Vì chỉ đọc được đến hàng đơn vị nên số đo thể tích là:
Ống thứ hai (ống bên phải):
Ống có thêm các vạch chia nhỏ xen giữa hai vạch nguyên liên tiếp nên độ chia nhỏ nhất bé hơn , do đó đọc được chính xác hơn.
Theo hình vẽ, mực nước ở ống thứ hai nằm ngang bằng với mực nước ở ống thứ nhất (hai mực nước được nối với nhau bởi đường nét đứt ở mức ). Do ống thứ hai có vạch chia nhỏ hơn nên đọc được thêm một chữ số sau dấu phẩy, số đo thể tích là:
Nhận xét: Hai ống đong cùng đựng một lượng nước nên cho cùng một giá trị thể tích (khoảng ). Tuy nhiên, ống thứ hai có độ chia nhỏ hơn nên cho kết quả chính xác hơn ống thứ nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.