Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.4 trang 77 SGK Toán 10

Bài 14. Các số đặc trưng đo độ phân tán   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các nhà vật lí sử dụng ba phương pháp đo hằng số Hubble lần lượt cho kết quả như sau:

67,31±0,9667,31 \pm 0,96; 67,90±0,5567,90 \pm 0,55; 67,74±0,4667,74 \pm 0,46.

Phương pháp nào chính xác nhất tính theo sai số tương đối?

Lời giải

Sai số tương đối của một phép đo a=a‾±da = \overline{a} \pm d được tính bằng công thức:

δa=d∣a‾∣\delta_a = \frac{d}{|\overline{a}|}

Trong đó dd là độ chính xác (sai số tuyệt đối) và a‾\overline{a} là số gần đúng. δa\delta_a càng nhỏ thì phép đo càng chính xác.

Phương pháp 1: 67,31±0,9667{,}31 \pm 0{,}96

δ1=0,9667,31≈0,0143=1,43%\delta_1 = \frac{0{,}96}{67{,}31} \approx 0{,}0143 = 1{,}43\%

Phương pháp 2: 67,90±0,5567{,}90 \pm 0{,}55

δ2=0,5567,90≈0,0081=0,81%\delta_2 = \frac{0{,}55}{67{,}90} \approx 0{,}0081 = 0{,}81\%

Phương pháp 3: 67,74±0,4667{,}74 \pm 0{,}46

δ3=0,4667,74≈0,0068=0,68%\delta_3 = \frac{0{,}46}{67{,}74} \approx 0{,}0068 = 0{,}68\%

So sánh: Vì δ3<δ2<δ1\delta_3 < \delta_2 < \delta_1 nên phương pháp 3 có sai số tương đối nhỏ nhất.

Kết luận: Phương pháp thứ ba (67,74±0,4667{,}74 \pm 0{,}46) là phương pháp chính xác nhất.

Đáp số

Phương pháp thứ ba (67,74±0,4667{,}74 \pm 0{,}46) chính xác nhất, với δ3≈0,68%\delta_3 \approx 0{,}68\%

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.